Resultaten (311)
Acculaadplaats. (Arbocatalogus - Bloembollenteelt en handel)
Bij het laden en installeren van accu's gebeuren veel ongelukken. Bij werkzaamheden aan de elektrische installaties van auto's en werktuigen ook. Met als mogelijke gevolgen: ernstig letsel aan ogen en huid en brandwonden. Mogelijke oorzaken zijn: de vorming van waterstofgas boven de accu tijdens en aan het einde van de laadperiode. Een vonk kan een explosie veroorzaken. kortsluiting tussen de plus- en minpool met een metalen voorwerp. Dit voorwerp kan binnen enkele seconden tot meer dan 100 °C worden verhit. Als een dergelijke kortsluiting plaatsvindt via een ring (sieraad ) of een horlogebandje kunnen zeer ernstige brandwonden ontstaan.
Acculaadplaats. (Arbocatalogus - Fruitteelt)
Bij het laden en installeren van accu's gebeuren veel ongelukken. Bij werkzaamheden aan de elektrische installaties van auto's en werktuigen ook. Met als mogelijke gevolgen: ernstig letsel aan ogen en huid en brandwonden. Mogelijke oorzaken zijn: de vorming van waterstofgas boven de accu tijdens en aan het einde van de laadperiode. Een vonk kan een explosie veroorzaken. kortsluiting tussen de plus- en minpool met een metalen voorwerp. Dit voorwerp kan binnen enkele seconden tot meer dan 100 °C worden verhit. Als een dergelijke kortsluiting plaatsvindt via een ring (sieraad ) of een horlogebandje kunnen zeer ernstige brandwonden ontstaan.
Acculaadplaats. (Arbocatalogus - Akkerbouw en vollegrondsteelt)
Bij het laden en installeren van accu's gebeuren veel ongelukken. Bij werkzaamheden aan de elektrische installaties van auto's en werktuigen ook. Met als mogelijke gevolgen: ernstig letsel aan ogen en huid en brandwonden. Mogelijke oorzaken zijn: de vorming van waterstofgas boven de accu tijdens en aan het einde van de laadperiode. Een vonk kan een explosie veroorzaken. kortsluiting tussen de plus- en minpool met een metalen voorwerp. Dit voorwerp kan binnen enkele seconden tot meer dan 100 °C worden verhit. Als een dergelijke kortsluiting plaatsvindt via een ring (sieraad ) of een horlogebandje kunnen zeer ernstige brandwonden ontstaan.
Acculaadplaats. (Arbocatalogus - Boomteelt en Vaste plantenteelt)
Bij het laden en installeren van accu's gebeuren veel ongelukken. Bij werkzaamheden aan de elektrische installaties van auto's en werktuigen ook. Met als mogelijke gevolgen: ernstig letsel aan ogen en huid en brandwonden. Mogelijke oorzaken zijn: de vorming van waterstofgas boven de accu tijdens en aan het einde van de laadperiode. Een vonk kan een explosie veroorzaken. kortsluiting tussen de plus- en minpool met een metalen voorwerp. Dit voorwerp kan binnen enkele seconden tot meer dan 100 °C worden verhit. Als een dergelijke kortsluiting plaatsvindt via een ring (sieraad ) of een horlogebandje kunnen zeer ernstige brandwonden ontstaan.
Achteruitrijden met trekkers en grote machines. (Arbocatalogus - Akkerbouw en vollegrondsteelt)
Achteruitrijden met trekkers met groot getrokken materiaal of overige grote machines (bijvoorbeeld een combine) is lastig. Omdat de chauffeur bijna niet kan zien wat er achter de trekker of machine gebeurt, is de kans op ongelukken groot.
Achteruitrijden met trekkers en grote machines. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
Achteruitrijden met trekkers met groot getrokken materiaal of overige grote machines (bijvoorbeeld blokkendosseerwagen) is lastig. Omdat de chauffeur bijna niet kan zien wat er achter de trekker of machine gebeurt, is de kans op ongelukken groot.
Achteruitrijden met trekkers en grote machines. (Arbocatalogus - Bloembollenteelt en handel)
Achteruitrijden met trekkers met groot getrokken materiaal of overige grote machines (bijvoorbeeld een combine) is lastig. Omdat de chauffeur bijna niet kan zien wat er achter de trekker of machine gebeurt, is de kans op ongelukken groot.
Achteruitrijden met trekkers en grote machines. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Bij het achteruitrijden met trekkers met groot getrokken materieel is het zicht veelal beperkt. Dit geldt ook bij het achteruitrijden met grote machines. Omdat de chauffeur bijna niet kan zien wat er achter de trekker of machine gebeurt, is de kans op ongelukken groot. Je hebt pas voldoende zicht waneer je ziet wat er rondom (achter, maar ook naast) je machine aanwezig is.
Aftakas. (Arbocatalogus - Boomteelt en Vaste plantenteelt)
Als de draaiende delen van een aftakas niet goed zijn afgeschermd, bestaat de kans op (zeer ernstige) ongelukken. De afscherming van een aftakas is kwetsbaar, vooral bij de verbinding tussen een trekker en een werktuig (de aftaktussenas). Onjuiste montering, onvoldoende onderhoud of onjuist gebruik beperken de levensduur van de kunststof delen.
Aftakas. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Ongevallen met aftaktussenassen zijn gemakkelijk te voorkomen door de draaiende delen goed af te schermen.
Aftakas. (Arbocatalogus - Fruitteelt)
Als de draaiende delen van een aftakas niet goed zijn afgeschermd, bestaat de kans op (zeer ernstige) ongelukken. De afscherming van een aftakas is kwetsbaar, vooral bij de verbinding tussen een trekker en een werktuig (de aftaktussenas). Onjuiste montering, onvoldoende onderhoud of onjuist gebruik beperken de levensduur van de kunststof delen.
Aftakas. (Arbocatalogus - Akkerbouw en vollegrondsteelt)
Als de draaiende delen van een aftakas niet goed zijn afgeschermd, bestaat de kans op (zeer ernstige) ongelukken. De afscherming van een aftakas is kwetsbaar, vooral bij de verbinding tussen een trekker en een werktuig (de aftaktussenas). Onjuiste montering, onvoldoende onderhoud of onjuist gebruik beperken de levensduur van de kunststof delen.
Aftakas. (Arbocatalogus - Bloembollenteelt en handel)
Als de draaiende delen van een aftakas niet goed zijn afgeschermd, bestaat de kans op (zeer ernstige) ongelukken. De afscherming van een aftakas is kwetsbaar, vooral bij de verbinding tussen een trekker en een werktuig (de aftaktussenas). Onjuiste montering, onvoldoende onderhoud of onjuist gebruik beperken de levensduur van de kunststof delen.
Aftakas. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
Als de draaiende delen van een aftakas niet goed zijn afgeschermd, bestaat de kans op (zeer ernstige) ongelukken. De afscherming van een aftakas is kwetsbaar, vooral bij de verbinding tussen een trekker en een werktuig (de aftaktussenas). Onjuiste montering, onvoldoende onderhoud of onjuist gebruik beperken de levensduur van de kunststof delen.
Aftakas. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Als de draaiende delen van een aftakas niet goed zijn afgeschermd, bestaat de kans op (zeer ernstige) ongelukken. De afscherming van een aftakas is kwetsbaar, vooral bij de verbinding tussen een trekker en een werktuig (de aftaktussenas). Onjuiste montering, onvoldoende onderhoud of onjuist gebruik beperken de levensduur van de kunststof delen.
Agressie en geweld. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
Medewerkers van bos- en natuurorganisaties worden regelmatig geconfronteerd met intimiderend, agressief of zelfs gewelddadig gedrag van het publiek. Dit geldt zeker voor buitengewoon opsporingsambtenaren, maar ook in andere functies is dit het geval, bijvoorbeeld bij boswachters, medewerkers in het veld of in het bezoekerscentrum. Agressie en geweld van externen hebben een veel grotere impact op medewerkers dan doorgaans wordt gedacht. Organisaties moeten er daarom voor zorgen dat zij hun medewerkers hiertegen beschermen in het kader van een aanpak gericht op het voorkomen van psychosociale arbeidsbelasting (PSA), zoals dit in de wet wordt genoemd. Zie voor meer informatie over ongewenste omgangsvormen ook het hoofdstuk Werkdruk en ongewenste omgangsvormen.
Arbobeleid. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
In de praktijk worden problemen vaak even ter plekke opgelost. Het gevolg is dat hetzelfde probleem zich later of op een andere plek weer voordoet. Door het voeren van een beleid kunnen deze problemen meer structureel worden aangepakt en wordt voorkomen dat problemen zich herhalen. Een beleidsmatige/structurele aanpak zal uiteindelijk leiden tot betere arbeidsomstandigheden, minder verzuim en minder ongevallen. Door in gezamenlijk overleg het beleid vast te stellen is de kans op acceptatie groter.
Arbobeleid. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
In de praktijk worden problemen rond veilig en gezond werken vaak even ter plekke opgelost. In een arbobeleid staat de vraag hoe dergelijke problemen kunnen worden voorkomen centraal. Een beleidsmatige en structurele aanpak leidt uiteindelijk tot betere arbeidsomstandigheden, minder verzuim en minder ongevallen. Door het beleid in overleg met het personeel vast te stellen is de kans op acceptatie én uitvoering ervan groter.
Arbobeleid. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
In de praktijk worden problemen vaak even ter plekke opgelost. Het gevolg is dat hetzelfde probleem zich later of op een andere plek weer voordoet. Door het voeren van een beleid kunnen deze problemen meer structureel worden aangepakt en wordt voorkomen dat problemen zich herhalen. Een beleidsmatige/structurele aanpak zal dus uiteindelijk leiden tot betere arbeidsomstandigheden, minder verzuim en minder ongevallen. Door in gezamenlijk overleg het beleid vast te stellen is de kans op acceptatie groter.
Arbobeleid Jongeren. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
In de bos- en natuursector werken soms jeugdigen. Dat kan zijn op een leer-werkplek, als (tijdelijk) medewerker, maar ook als stagiaire of vrijwilliger. Jongeren lopen extra risico’s als het gaat om veiligheid en gezondheid. Zij zien de gevaren van het werk niet en kunnen deze ook (nog) niet goed inschatten. Zij kennen bovendien hun eigen grenzen nog niet. Veel jongeren zijn daarnaast onzeker omdat zij nauwelijks werkervaring hebben. Omdat jongeren lichamelijk en geestelijk nog volop in ontwikkeling zijn gelden er specifieke regels voor de werkzaamheden die zij mogen doen. Deze moeten zorgen voor voldoende bescherming van de gezondheid en veiligheid van jongeren. De regels voor 13-, 14- en 15-jarigen (kinderen) en 16- en 17-jarigen (jeugdigen) zijn verschillend. Als we over beiden spreken noemen we dat in dit document jongeren. In de praktijk worden problemen rond veilig en gezond werken vaak even ter plekke opgelost. In een arbobeleid staat de vraag hoe dergelijke problemen kunnen worden voorkomen centraal. Een beleidsmatige en structurele aanpak leidt uiteindelijk tot betere arbeidsomstandigheden, minder verzuim en minder ongevallen. Door het beleid in overleg met het personeel vast te stellen is de kans op acceptatie én uitvoering ervan groter.
Asbest. (Arbocatalogus - Paardenhouderij)
Op paardenhouderij bedrijven komt asbest hoofdzakelijk voor op daken van bedrijfsgebouwen zoals stallen of rijbanen. Astbest blootstelling in de agrarische sector kan voorkomen bij onderhoud, reparatie en sloop van dak of scheidingsplaten maar ook door verwering kunnen vezels vrijkomen. Vanwege de ernstige gezondheidseffecten en de omvang waarmee deze zich voordoen, is het gebruik van asbest sinds 1993 volledig verboden in ons land. Bij het werken met asbest gelden strenge voorwaarden. Er zal een verbod gelden op asbestdaken na 2024.
Autoclaaf. (Arbocatalogus - Tuinzaadbedrijven)
In dit arboblad is het minimumniveau voor de persoonlijke beschermingsmiddelen beschreven. Organisaties kunnen ervoor kiezen hier in positieve zin van af te wijken. In dit blad wordt beschreven hoe zoveel mogelijk ongevallen en brand e.d. kunnen worden voorkomen. Brandwonden door werken met autoclaven kunnen optreden door: • Contact met vrijkomend ontsnappend stoom. • Lichamelijk contact met heet oppervlak van de autoclaaf. • Contact met overkokende vloeistoffen tijdens uithalen van materialen uit de autoclaaf. • Brekend/exploderend glas bij het openen van de autoclaaf of tijdens het uitpakken van materialen. Bij breuk van een autoclaaf kunnen rondvliegende stukken materiaal ernstig letsel of grote materiële schade veroorzaken. Het bezwijken van een autoclaaf kan het gevolg zijn van: • Een te grote drukopbouw door een al dan niet gewilde chemische reactie. • Corrosie (denk aan spanningscorrosie). • Een onjuiste constructie. • Een onjuist gebruik. Ook kunnen medewerkers worden blootgesteld aan het hete materialen/ dampen uit de autoclaaf bij onjuiste toepassing van de apparatuur. Om het risico te verkleinen kunnen verschillende maatregelen worden getrof- fen o.a.: alleen autoclaven voor zien van CE-merk aanschaffen, werken volgens de gebruiksvoorschriften van de lever- ancier, alleen getraind en voorgelicht personeel met autoclaven laten werken, regelmatig deskundig onderhoud laten verrichten, medewerk- ers van juiste persoonlijke beschermingsmiddelen voorzien.
Autolaadkraan - categorie A. (Arbocatalogus - Boomteelt en Vaste plantenteelt)
Deze informatie heeft betrekking op autolaadkranen uit categorie A: Het maximaal mogelijke lastmoment is niet groter dan 20 tonmeter. De kraan is gemonteerd op een voertuig dat is ingericht voor het vervoeren van een lading. De kraan is voorzien van een duidelijk leesbaar en duurzaam aangebracht opschrift, waaruit blijkt dat de kraan uitsluitend gebruikt mag worden voor het laden en lossen van het eigen voertuig. Het werken met autolaadkranen kent de volgende gevaren: het vallen van voorwerpen het raken van obstakels het gevaar van klemmen en knellen het kantelen van de vrachtwagen
Bedrijfshulpverlening. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Ondanks alle genomen veiligheidsmaatregelen kan er altijd iets mis gaan in een bedrijf, waardoor eerste hulp moet worden verleend of een (beginnend) brandje worden geblust. In ernstige gevallen kan het zelfs zover komen dat het bedrijfsgebouw moet worden ontruimd.
Bedrijfshulpverlening. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Ondanks alle genomen veiligheidsmaatregelen kan er altijd iets mis gaan in een bedrijf, waardoor eerste hulp moet worden verleend of een (beginnend) brandje worden geblust. In ernstige gevallen kan het zelfs zover komen dat het bedrijfsgebouw moet worden ontruimd.
Bedrijfshulpverlening (BHV) en Hulpverlening Geïsoleerde Arbeid (HGA). (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
Ondanks alle veiligheidsmaatregelen kan er altijd iets mis gaan. Er moet eerste hulp worden verleend of een (beginnende) brand geblust. In ernstige gevallen kan het voorkomen dat een bedrijfsgebouw of bezoekerscentrum moet worden ontruimd. Of dat mensen uit de natuur moeten worden gered. De noodzakelijke kennis voor hulpverlening in afgelegen gebieden kan worden opgedaan in een cursus Hulpverlening Geïsoleerde Arbeid (HGA).
Bedrijfshulpverlening Paardenhouderij. (Arbocatalogus - Paardenhouderij)
Ondanks alle genomen veiligheidsmaatregelen kan er altijd iets mis gaan in een bedrijf, waardoor eerste hulp moet worden verleend of een (beginnend) brandje worden geblust. In ernstige gevallen kan het zelfs zover komen dat de stallen en overige bedrijfsruimten moeten worden ontruimd. Op paardenhouderij bedrijven met in het bijzonder de maneges, zijn relatief altijd veel bezoekers aanwezig. Dit betekent voor de organisatie van de bedrijfshulpverlening dat er een calamiteiten plan aanwezig dient te zijn dat specifiek is afgestemd op de betreffende accommodatie.
Bedrijfswagen als schaftruimte. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Om te voorkomen dat medewerkers tussen hun eigen werk en onder minder hygiënische omstandigheden moeten pauzeren, moet op het werk of in de buurt van het werk een pauzeruimte beschikbaar zijn. Bij het werken op een buitenlocatie mag gebruik gemaakt worden van een keet of een schaftwagen. Als de werkzaamheden op een locatie kortdurend van karakter zijn, zoals in de groene sector veel voorkomt, kan onder voorwaarden de bedrijfswagen als pauzeruimte worden gebruikt.
Beeldschermwerk. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
Langdurig achter een beeldscherm werken leidt tot gezondheidsklachten. Onderzoek heeft uitgewezen dat vanaf vier uur per dag de kans op gezondheidsklachten van nek, bovenrug, schouders, armen, polsen en handen ernstig toeneemt.
Behandelen van biggen. (Arbocatalogus - Varkenshouderij)
Biggenbehandeling bestaat uit castreren, couperen en het toedienen van een ijzerinjectie en medicatie. Dit vindt drie vier dagen na de geboorte plaats. Het is repeterend werk, dat met name belastend is voor de spieren van de nek en de schouders. Daarnaast wordt de pols belast bij het vangen van de biggen en bij het fixeren (stevig vasthouden).
Beladen van aanhangwagen en bedrijfswagen. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Om materieel en materiaal, zoals ladders, kruiwagens, machines, zand, grond, grind, tuinafval, stenen en tegels op de werklocatie te krijgen is het vervoer hiervan een dagelijkse bezigheid. Het onjuist laden kan lichamelijk belastend zijn en gevaar veroorzaken o.a. doordat bij het oprijden de kans bestaat dat de machine van de oprijplaten glijdt. Onvoldoende vastzetten van lading kan leiden tot schuivende of afvallende lading. Ook het afwaaien van zand, grond, bladeren, enz. moet voorkomen worden.
Bestraten. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Het handmatig bestraten is lichamelijk belastend werk. Het gewicht van stenen, tegels en andere materialen zijn bepalend, evenals de houding waarin wordt gewerkt. Ook repeterende bewegingen zijn belastend. Daarom is machinaal straten een oplossing om het werk lichter te maken.
Bezoek op het bedrijf. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
Op de meeste graasdierbedrijven komen veel bezoekers. Dit kan variëren van inseminatoren tot loonwerkers. Verder kan gedacht worden aan verkopers, inspecteurs en stagiaires.
Biologische stoffen en schimmels. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
Blootstelling aan biologische , in de natuur voorkomende deeltjes, kunnen irritatie en/of een allergische reactie veroorzaken. Dit kan huidklachten en klachten aan de luchtwegen tot gevolg hebben. Bekende veroorzakers zijn de berenklauw, de acaciaboom, de fluweelboom, de plataan, het Jacobskruiskruid en ambrosia. Ook paddenstoelen, zwammen en schimmels kunnen klachten aan de luchtwegen veroorzaken en allergische huidreacties geven. Verder kunnen schimmels en sporen worden ingeademd bij het werken in ruimtes die lang afgesloten zijn geweest (o.a. bunkers en grafkelders) of ruimtes met een hoge luchtvochtigheid en een slechte ventilatie.
Biologische stoffen van planten en schimmels. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Blootstelling aan plantaardige stoffen (bereklauw, plataan, stuifmeel) of schimmelsporen kan irritatie en / of allergische reactie veroorzaken. Dit kan huidklachten en klachten aan de luchtwegen veroorzaken. Eczeem is een veel voorkomende huidaandoening, die aanvankelijk ontstaat door beschadigingen, contact met onder andere vuil, water, ontvettende, schurende stoffen, veengrond en schrale weersomstandigheden. Luchtwegaandoeningen beginnen vaak met onschuldig lijkende klachten als prikkeling van de luchtwegen, niezen en hoesten. Uiteindelijk kan dit overgaan in ergere klachten als bronchitis, benauwdheid, astma of een verminderde longcapaciteit.
Bosmaaier (Lichamelijke belasting). (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
De bosmaaier wordt vooral gebruikt om te maaien op plaatsen die voor grote machines niet of moeilijk bereikbaar zijn. De maaier kan worden voorzien van diverse uitrustingsstukken. Langdurig werken met deze machine is lichamelijk zwaar belastend.
Bosmaaier (Veiligheid). (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Werken met een bosmaaier kan gevaarlijk zijn. Denk aan contact met draaiende delen en wegslingerend materiaal. Andere gevaren zijn: lawaai en trillingen, lichamelijke belasting,uitlaatgassen en blootstelling aan biologische stoffen en stof.
Buisrailsysteem. (Arbocatalogus - Glastuinbouw)
Bij de teelt van tomaten, paprika's, komkommers en aubergines wordt gebruik gemaakt van buisrailwagens. Een buisrailwagen rijdt over de verwarmingsbuizen in de kas. De verwarmingsbuizen liggen op steunen op de grond. De buizen, steunen en de buisrailwagen vormen samen het buisrailsysteem. De belangrijkste risico's bij het werken met de buisrailwagen zijn het omvallen van de buisrailwagen en het eraf vallen.
Buisrailsysteem. (Arbocatalogus - Tuinzaadbedrijven)
Bij de teelt van tomaten, paprika's, komkommers en aubergines wordt gebruik gemaakt van buisrailwagens. Een buisrailwagen rijdt over de verwarmingsbuizen in de kas. De verwarmingsbuizen liggen op steunen op de grond. De buizen, steunen en de buisrailwagen vormen samen het buisrailsysteem. De belangrijkste risico's bij het werken met de buisrailwagen zijn het omvallen van de buisrailwagen en het eraf vallen.
Bukken en buigen bij controle werkzaamheden in stallen. (Arbocatalogus - Pluimveehouderij)
Voor het rapen van eieren en het verwijderen van dode hennen controleert een pluimveehouder die een stal met scharrelsysteem heeft dagelijks de stal. Hierbij wordt veel gebukt. Het controleren duurt één of meerdere uren.
Cross flow unit of entkast. (Arbocatalogus - Tuinzaadbedrijven)
In dit arboblad is het minimumniveau voor de persoonlijke beschermingsmiddelen beschreven. Organisaties kunnen ervoor kiezen hier in positieve zin van af te wijken. In dit blad wordt beschreven hoe zoveel mogelijk fysieke belasting, klimaatklachten, ongevallen, brand e.d. kunnen worden voorkomen. Gezondheidsrisico’s kunnen o.a. optreden door veelvuldig werken in dezelfde houding. Dit is inherent aan het werk in een LF-kast. Overmatige statische spierbelasting veroorzaakt pijn en vermoeidheid in de gebruikte spieren. Herstel kan lang duren. Dit veroorzaakt belasting van rug, schouders en armen. LF-kasten en airco’s in een labruimte veroorzaken vaak veel continue luchtstromingen/tocht. Dit kan voorhoofd-, bijholteontsteking e.d., hoofdpijn, vermoeidheid, droge ogen bevorderen/ veroorzaken en/of het herstel bemoeilijken. Er wordt regelmatig gewerkt met ethanol voor ontsmetting. Om het risico te verkleinen kunnen verschillende maatregelen worden getroffen o.a.: parttimers inzetten, taakroulatie, taakafwisseling, regelmatige pauzes, juiste stoelen aanschaffen en die goed instellen, het klimaat in de ruimte goed afstellen, bij nieuwbouw en herinrichting veel aandacht schenken aan ventilatiesystemen (vermindering tocht, geluid).
Daglicht en verlichting. (Arbocatalogus - Bloembollenteelt en handel)
Werken bij daglicht werkt het prettigste. Toch komt werken in ruimten met onvoldoende daglichttoetreding op veel bedrijven voor. Om dat te compenseren moet er goede verlichting aanwezig zijn. Over het algemeen zijn er TL-armaturen hoog in de schuren/verwerkingsruimten geplaatst. Om bollen en bolbloemen goed te kunnen beoordelen op kwaliteit, is voldoende licht en een goede lichtkleur belangrijk. Door ongunstige lichtomstandigheden kunnen vermoeidheid, en gezondheidsklachten optreden. Het kan ook onveilige situaties met zich meebrengen.
Daktuinen. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Werken op daktuinen brengt risico’s met zich mee, vooral bij het betreden of het belopen van het dak. Ook lichtkoepels, dakramen en op het dak geplaatste installaties kunnen valgevaar opleveren. Voor andere werkzaamheden op hoogte kunt u het onderwerp “Werken op hoogte” uit de arbocatalogus raadplegen.
Deense karren. (Arbocatalogus - Boomteelt en Vaste plantenteelt)
Het handmatig (ont)stapelen van de platen en onderstellen van Deense karren is zwaar werk. Arm, schouder, nek en rug worden intensief gebruikt. Uit de praktijk blijkt dat er in de sectoren overbelastingsklachten aan schouder en rug voorkomen. Het ontstapelen van het materiaal van de Deense karren speelt hierbij een rol: het werken met onhandige, zware platen (circa 5 kg) of onderstellen (circa 20 kg), inclusief 4 staanders (25 kg) in werkhoudingen boven schouderhoogte, ver van het lichaam en laag bij de grond. Ook het aan elkaar klemmen van het materiaal kan een onhandige krachtsinspanning vergen. Hetzelfde geldt voor het opbouwen van de kar.
Drijven van varkens. (Arbocatalogus - Varkenshouderij)
Bij het verhokken worden drijfschotten gebruikt om de varkens in de juiste richting te leiden. Het drijfschot wordt lopend of staand gedragen of in een doorgang geplaatst. Bij het hanteren van een zwaar drijfschot komt onnodig tillen voor. Een te kort drijfschot leidt tot bukken en gebukt lopen tijdens tillen. Gebukt lopen met een zwaar drijfschot kan een flinke rugbelasting veroorzaken.
Duwen en trekken. (Arbocatalogus - Glastuinbouw)
Bij duwen en trekken bestaat het risico dat het gebied onder in de rug te zwaar belast wordt. Dit kan gezondheidsklachten veroorzaken, zoals lage rugklachten.
Duwen en Trekken. (Arbocatalogus - Pluimveehouderij)
Bij het voortbewegen van rolcontainers met eieren wordt er geduwd en getrokken. Vooral als de zwenkwielen dwars staan, is het in beweging zetten van containerkarren zwaar. Bij duwen en trekken bestaat het risico dat het gebied onder in de rug te zwaar belast wordt. Dit kan gezondheidsklachten veroorzaken, zoals lage rugklachten.
Duwen en Trekken. (Arbocatalogus - Varkenshouderij)
Bij het voortbewegen van voerkarren wordt er geduwd en getrokken. Vooral het in beweging zetten van voerkarren is zwaar. Bij duwen en trekken bestaat het risico dat het gebied onder in de rug te zwaar belast wordt. Dit kan gezondheidsklachten veroorzaken, zoals lage rugklachten. Het gebruik van de voerkar neemt door verdergaande automatisering van het voeren steeds meer af. Soms komen voerkarren voor in de vorm van kruiwagens.
Duwen en trekken (verplaatsen voerkarren, koetsen en paardentrailers). (Arbocatalogus - Paardenhouderij)
Bij het voortbewegen van voerkarren (voor krachtvoer), koetsen en paardentrailers wordt er geduwd en getrokken. Het voeren van ruwvoer (hooi en kuilgras) is een dagelijks terugkomende werkzaamheid. Hierbij wordt in de praktijk meestal een grote baal ruwvoer (ongeveer 300 kg) op een platte kar geladen. Deze platte kar dient vaak handmatig te worden voortbewogen. Vooral het in beweging zetten is zwaar. Bij duwen en trekken bestaat het risico dat het gebied onder in de rug te zwaar belast wordt. Dit kan gezondheidsklachten veroorzaken, zoals lage rugklachten. Het gebruik van een voerkar komt in de paardenhouderij veel voor. De hoeveelheid krachtvoer per paard wordt in de regel afgestemd op de individuele energiebehoefte. Hierdoor is mechaniseren erg lastig. Voor het voeren wordt ook regelmatig gebruik gemaakt van kruiwagens (met 1 wiel).
Elektriciteit. (Arbocatalogus - Paardenhouderij)
Natte en ruwe omstandigheden kunnen de veiligheid bij het gebruik van elektriciteit nadelig benvloeden. Om de veiligheid zoveel mogelijk te waarborgen, moet het elektra aan de regels voldoen en door vakmensen worden ontworpen, geïnstalleerd, onderhouden en regelmatig gecontroleerd. Het belangrijkste gevaar van elektriciteit is elektrocutie. Daarnaast zijn er onverwachte gevaren zoals struikelen (over kabels) of stoten. Er zijn maatregelen voor installatierisico's en maatregelen voor werkrisico's. Het werkrisico is meestal veel groter dan het installatierisico: verreweg de meeste ongevallen vinden plaats tijdens werkzaamheden aan elektrische installaties.
Elektriciteit. (Arbocatalogus - Pluimveehouderij)
Natte en ruwe omstandigheden kunnen de veiligheid bij het gebruik van elektriciteit nadelig beïnvloeden. Om de veiligheid zoveel mogelijk te waarborgen, moet het elektra aan de regels voldoen en door vakmensen worden ontworpen, geïnstalleerd, onderhouden en regelmatig gecontroleerd. Het belangrijkste gevaar van elektriciteit is elektrocutie. Daarnaast zijn er onverwachte gevaren zoals struikelen (over kabels) of stoten. Er zijn maatregelen voor installatierisico's en maatregelen voor werkrisico's. Het werkrisico is meestal veel groter dan het installatierisico: verreweg de meeste ongevallen vinden plaats tijdens werkzaamheden aan elektrische installaties.
Elektriciteit. (Arbocatalogus - Varkenshouderij)
Natte en ruwe omstandigheden kunnen de veiligheid bij het gebruik van elektriciteit nadelig benvloeden. Om de veiligheid zoveel mogelijk te waarborgen, moet het elektra aan de regels voldoen en door vakmensen worden ontworpen, geïnstalleerd, onderhouden en regelmatig gecontroleerd. Het belangrijkste gevaar van elektriciteit is elektrocutie. Daarnaast zijn er onverwachte gevaren zoals struikelen (over kabels) of stoten. Er zijn maatregelen voor installatierisico's en maatregelen voor werkrisico's. Het werkrisico is meestal veel groter dan het installatierisico: verreweg de meeste ongevallen vinden plaats tijdens werkzaamheden aan elektrische installaties.
Elektriciteit. (Arbocatalogus - Bloembollenteelt en handel)
Natte en ruwe omstandigheden kunnen de veiligheid bij het gebruik van elektriciteit nadelig benvloeden. Om de veiligheid zoveel mogelijk te waarborgen, moet het elektra aan de regels voldoen en door vakmensen worden ontworpen, genstalleerd, onderhouden en regelmatig gecontroleerd. Het belangrijkste gevaar van elektriciteit is elektrocutie. Daarnaast zijn er onverwachte gevaren zoals struikelen (over kabels) of stoten. Er zijn maatregelen voor installatierisico's en maatregelen voor werkrisico's. Het werkrisico is meestal veel groter dan het installatierisico: verreweg de meeste ongevallen vinden plaats tijdens werkzaamheden aan elektrische installaties.
Elektriciteit. (Arbocatalogus - Glastuinbouw)
Natte en ruwe omstandigheden kunnen de veiligheid bij het gebruik van elektriciteit nadelig beïnvloeden. Om de veiligheid zoveel mogelijk te waarborgen, moet het elektra aan de regels voldoen en door vakmensen worden ontworpen, geïnstalleerd, onderhouden en regelmatig gecontroleerd. Het belangrijkste gevaar van elektriciteit is elektrocutie. Daarnaast zijn er andere gevaren zoals brand, struikelen (over kabels) of stoten. Er zijn maatregelen voor installatierisico's en maatregelen voor werkrisico's. Het werkrisico is meestal veel groter dan het installatierisico: verreweg de meeste ongevallen vinden plaats tijdens werkzaamheden aan elektrische installaties.
Elektriciteit. (Arbocatalogus - Akkerbouw en vollegrondsteelt)
Natte en ruwe omstandigheden kunnen de veiligheid bij het gebruik van elektriciteit nadelig beïnvloeden. Om de veiligheid zoveel mogelijk te waarborgen, moet het elektra aan de regels voldoen en door vakmensen worden ontworpen, geïnstalleerd, onderhouden en regelmatig gecontroleerd. Het belangrijkste gevaar van elektriciteit is elektrocutie. Daarnaast zijn er onverwachte gevaren zoals struikelen (over kabels) of stoten. Er zijn maatregelen voor installatierisico's en maatregelen voor werkrisico's. Het werkrisico is meestal veel groter dan het installatierisico: verreweg de meeste ongevallen vinden plaats tijdens werkzaamheden aan elektrische installaties.
Fotograferen van stieren. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
Voor onder andere presentaties worden op graasdierbedrijven en bij veeverbeteringsorganisaties vaak foto's gemaakt van fokdieren. Vooral bij stieren kan dit tot gevaarlijke situaties leiden.
Gebogen houding bij selecteren en koppen. (Arbocatalogus - Bloembollenteelt en handel)
In de bloembollensector wordt bij verschillende werkzaamheden in gebogen houdingen gewerkt. Denk aan het planten, selecteren en koppen. Deze werkzaamheden zijn sterk seizoensgebonden en komen soms slechts enkele dagen tot enkele maanden per jaar voor. Over het algemeen wordt er afgewisseld tussen een gebogen en rechtopstaande houding. Afhankelijk van de duur, de frequentie en de omstandigheden waaronder dit gebeurt, kan dit met name rugklachten veroorzaken.
Gebogen werkhoudingen tijdens het oogsten. (Arbocatalogus - Akkerbouw en vollegrondsteelt)
Vooral gedurende de periodes van planten, oogsten en verwerking is de werkdruk hoog en worden medewerkers lichamelijk zwaar belast. De gebukte houding bij de oogst van onder andere koolsoorten is een knelpunt.
Geboortebegeleiding. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
De geboorte van kalveren is altijd weer een bijzondere gebeurtenis. Het begeleiden van de geboorte kan lichamelijk erg belastend zijn.
Gedrag fokrammen. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
Het gedrag van fokrammen kenmerkt zich door het moeilijk benaderbaar zijn en het snel overgaan tot het uitdelen van kopstoten aan indringers. Met name voor kinderen en bejaarden kan dit tot onveilige situaties leiden.
Geluid. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
In de loonwerksector wordt regelmatig gebruik gemaakt van trekkers, aanbouw- en zelfrijdende machines of motorisch aangedreven handgereedschap. Bij een deel van deze werkzaamheden wordt de norm voor schadelijk geluid, (80 dB(A)) overschreden. Afhankelijk van het aantal decibels, de toonhoogte en de blootstellingsduur kan blijvende gehoorschade optreden tenzij er geschikte gehoorbescherming wordt gedragen. Enkele voorbeelden van bijkomende risico’s zijn stress, vermoeidheid, verminderde concentratie, niet meer waarnemen van signalen en stijging van bloeddruk en hartslag. Lawaai verhoogt ook de kans op ongevallen.
Geluid. (Arbocatalogus - Paardenhouderij)
Er komen op paardenhouderijen werkzaamheden voor waarbij de schadelijke grens van 80 dB(A) kan worden overschreden. Als voorbeelden kunnen genoemd worden onderhoudswerk aan erf, stallen en overige gebouwen met gebruik van onder andere elektrische handgereedschappen (bijvoorbeeld boormachines/slijptol), bladblazer, bosmaaier, hoge drukspuit. Het rijden op een open trekker,(diesel) heftruck afhankelijk van type, een bobcat of shovel. Ook sommige typen (hand/zit) maaimachines, rijbaan egalisatoren produceren meer dan 80 decibel. Afhankelijk van het aantal decibels, de toonhoogte en de blootstellingsduur kan er blijvende gehoorschade optreden. Er zijn bijkomende risico’s door lawaai voor een verhoogde bloeddruk, vermoeidheid en concentratieverlies. De productiviteit van medewerkers met gehoorschade ligt lager en het verzuim hoger. Lawaai verhoogt ook de kans op ongevallen.
Geluid. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
In de bos- en natuursector wordt regelmatig gebruik gemaakt van trekkers, aanbouw- en zelfrijdende machines of motorisch aangedreven handgereedschap. Bij een deel van deze werkzaamheden wordt de norm voor schadelijk geluid, (80 dB(A)) overschreden. Afhankelijk van het aantal decibels, de toonhoogte en de blootstellingsduur kan blijvende gehoorschade optreden. Schadelijk geluid verhoogt ook de kans op ongevallen, onder meer omdat mensen onderling minder goed kunnen communiceren en naderend gevaar (machines, verkeer en apparaten) en waarschuwingssignalen minder goed hoorbaar zijn. Enkele voorbeelden van bijkomende risico’s zijn stress, vermoeidheid, verminderde concentratie en stijging van bloeddruk en hartslag.
Geluid. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
In de hovenierssector wordt regelmatig gebruik gemaakt van motorisch aangedreven handgereedschap, trekkers met aanbouwwerktuigen en zelfrijdende machines. Bij een deel van deze werkzaamheden wordt de norm voor schadelijk geluid, (80 dB(A)) overschreden. Afhankelijk van het aantal decibels, de toonhoogte en de blootstellingsduur kan daardoor blijvende gehoorschade optreden, tenzij er gehoorbescherming gedragen wordt. Enkele voorbeelden van bijkomende risico’s zijn stress, vermoeidheid, verminderde concentratie, niet meer waarnemen van signalen en stijging van bloeddruk en hartslag. Lawaai verhoogt ook de kans op ongevallen.
Gevaarlijke stoffen in het Laboratorium. (Arbocatalogus - Tuinzaadbedrijven)
In dit blad wordt beschreven hoe zoveel mogelijk gezondheidsrisico’s kunnen worden voorkomen door maatregelen te nemen. De genoemde maatregelen zijn afgestemd op de wettelijke eisen. Ook komen de genoemde maatregelen overeen met de huidige stand van de techniek en sluiten ze aan bij de verplichtingen van werkgevers en werknemers om op een gezonde en veilige manier het werk te doen. In dit arboblad is het minimumniveau voor de persoonlijke beschermingsmiddelen beschreven. Organisaties kunnen ervoor kiezen hier in positieve zin van af te wijken. Gezondheidsrisico’s kunnen ontstaan door blootstelling aan gevaarlijke stoffen via: • De luchtwegen (inademing van stof of dampen). • Huid (door huidopname omdat sommige gevaarlijke stoffen door de gave huid kunnen worden opgenomen). • De mond (door inslikken bij eten/ drinken met ongewassen handen). De gezondheidsrisico’s kunnen variëren van: • Directe effecten: prikkeling, irritatie, bijtend effecten op ogen, huid, luchtwegen. • Lange termijn effecten: bij jarenlange blootstelling aantasting lever, nieren, zenuwstelsel, huid, allergie e.d.. Of er gezondheidrisico’s kunnen optreden hangt van de schadelijkheid van een stof en de blootstelling. Meestal is het zo dat hoe meer je van een stof opneemt, des te groter is de inwerking op de gezondheid. Om het risico te verkleinen kunnen verschillende maatregelen worden getroffen o.a.: goede registratie van de aanwezige stoffen, goede algemene voorzieningen, ruimtelijke ventilatie en zuurkasten, transport beperken, afval regelmatig opruimen, jaarlijks onderhoud afzuiginstallaties, juiste persoonlijke beschermingsmiddelen verstrekken.
Gewasbescherming. (Arbocatalogus - Glastuinbouw)
Gewasbeschermingsmiddelen (biologisch en chemisch) kunnen bij onjuiste toepassing leiden tot gezondheidsrisico's op de korte en langere termijn. Denk aan aandoening van de hersenen (organisch psychosyndroom, ook wel schildersziekte genoemd), onvruchtbaarheid en allergieën. Gewasbeschermingsmiddelen kunnen via de huid, de longen en via eten en drinken (geen schone handen) het lichaam binnenkomen.
Gewasbescherming. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Gewasbeschermingsmiddelen en biociden mogen worden gebruikt nadat deze zijn toegelaten (www.ctgb.nl). Bij deze toelating worden hoge eisen gesteld aan de tekst op het etiket van elke verpakking. Het lezen van dit etiket is van groot belang. Ondanks de eisen die gesteld worden bij toelating van de middelen, kan blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen en biociden leiden tot verschillende gezondheidsklachten, zowel op korte als op lange termijn. Dus is zorgvuldig handelen van groot belang. Blootstelling komt voor bij: doseren, mengen en laden, toepassen en contact met gewassen die behandeld zijn en machinedelen of apparatuur en beschermingsmiddelen die vervuild zijn. Dit stuk handelt over het voorkomen of beperken van blootstelling aan gewasbeschermings-middelen en biociden.
Gewasbeschermingsmiddelen coaten. (Arbocatalogus - Tuinzaadbedrijven)
In dit arboblad is het minimumniveau voor de persoonlijke beschermingsmiddelen beschreven. Organisaties kunnen ervoor kiezen hier in positieve zin van af te wijken. Gezondheidsrisico’s kunnen ontstaan door blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen via: • De luchtwegen (inademing van stof of dampen). • Huid (door huidopname omdat veel gewasbeschermingmiddelen door de gave huid kunnen worden opgenomen) . • De mond (door inslikken bij eten/ drinken met ongewassen handen). De gezondheidsrisico’s kunnen variëren van: • Directe effecten: prikkeling, irritatie, bijtend effecten op ogen, huid, luchtwegen. • Lange termijn effecten: bij jarenlange blootstelling aantasting lever, nieren, zenuwstelsel, huid, allergie e.d.. Of er gezondheidrisico’s kunnen optreden hangt af van de schadelijkheid van een stof en de blootstelling. Meestal is het zo dat hoe meer je van een stof opneemt, des te groter is de inwerking op de gezondheid.De meeste gebruikers denken dat blootstelling via de ademhaling veruit de meeste risico’s oplevert. Onderzoek wijst evenwel uit dat opname via de huid zeker zo groot is als via de ademhaling. Overigens verdampen normaliter de gewasbeschermingsmiddelen die voor Coating gebruikt worden niet of nauwelijks. Blootstelling aan de gewasbeschermingsmiddelen door inademing treedt dus m.n. op door blootstelling aan stof bij aanmaken mengsels en schoonmaak-werkzaamheden en niet door dampen. Op het etiket en het veiligheidsinformatieblad is aangegeven als een gewasbeschermingsmiddel snel kan verdampen. Wie zonder goede voorbereiding een gewasbeschermingsmiddel toepast, loopt het risico zijn gezondheid te schaden. Om het risico te beheersen kunnen verschillende maatregelen worden getroffen o.a.: werken volgens het etiket/ wettelijk gebruiksvoorschrift, juiste keuze gewasbeschermingsmiddel, goed ingerichte aanmaakruimte, juiste en goed onderhouden en opgeslagen persoonlijke beschermingsmiddelen gebruiken, goede persoonlijke hygiëne.
Gewasbeschermingsmiddelen spuiten. (Arbocatalogus - Tuinzaadbedrijven)
In dit blad wordt beschreven hoe zoveel mogelijk gezondheidsrisico’s kunnen worden voorkomen door maatregelen te nemen. De genoemde maatregelen zijn afgestemd op de wettelijke eisen. Ook komen de genoemde maatregelen overeen met de huidige stand van de techniek en sluiten ze aan bij de verplichtingen van werkgevers en werknemers om op een gezonde en veilige manier het werk te doen. In dit arboblad is het minimumniveau voor de persoonlijke beschermingsmiddelen beschreven. Organisaties kunnen ervoor kiezen hier in positieve zin van af te wijken. Gezondheidsrisico’s kunnen ontstaan door onjuiste toepassing van de gewasbeschermingsmiddelen. Onjuiste toepassing betekent niet werken volgens de wettelijke gebruiksvoorschriften en het etiket. Hierdoor kan blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen via de huid en luchtwegen en eten/drinken (vuile handen) optreden. De mogelijke gezondheidseffecten kunnen variëren van directe effecten tot effecten op de lange termijn. Directe effecten kunnen bv. zijn irritatie/bijtend voor ogen, huid en of luchtwegen. Effecten op de lange termijn na jarenlange blootstelling kunnen bv. zijn: aantasting van het zenuwstelsel, organen, weefsels, effecten op het nageslacht, allergieën. Welke effecten kunnen optreden hangt af van het middel, de blootstellingduur en de dosis waaraan men blootgesteld is geweest. De meeste gebruikers denken dat blootstelling via de ademhaling veruit de meeste risico’s oplevert. Onderzoek wijst evenwel uit dat opname via de huid zeker zo groot is als via de ademhaling. Wie zonder goede voorbereiding een gewasbeschermingsmiddel toepast, loopt het het risico zijn gezondheid te schaden. Om het risico te verkleinen kunnen verschillende maatregelen worden getroffen o.a.: juiste keuze gewasbeschermingsmiddel, goed ingerichte aanmaakruimte, juiste en goed onderhouden en opgeslagen persoonlijke beschermingsmiddelen gebruiken, goede persoonlijke hygiëne.
Gladheidsbestrijding. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Tijdens het uitvoeren van gladheidbestrijding met bedrijfsauto’s, trekkers en andere zelfrijdende machines kunnen zich verschillende gevaren voordoen, zoals gladde wegen, zachte bermen, slecht zicht, lage bruggen en viaducten, onverwachte reacties van verkeer, enz. Bovendien kan het voorkomen dat gladheid onverwacht optreed, waardoor medewerkers het werk beginnen, terwijl men onvoldoende (nacht)rust heeft gehad.
Graven bij kabels, leidingen en buizen. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Graafwerkzaamheden kunnen kabels, leidingen en buizen in de grond beschadigen. Dit kan een gevaarlijke situatie opleveren voor de machinist, de grondwerker en de directe omgeving. In de Wet informatie-uitwisseling ondergrondse netwerken (WION), ook wel de Grondroerdersregeling genoemd, zijn verplichte regels opgenomen om graafschade te voorkomen.
Grondzuigen. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Grondzuigmachines zijn ontworpen voor het zuigend graven van gaten en sleuven mogelijk in combinatie met reinigingswerkzaamheden. Voor bedoelde werkzaamheden is een grondzuigmachine herkenbaar aan de diameter slang (vanaf 6”) en een op afstand bedienbare zuigarm c.q. slangendrager. Tevens vallen alle alternatieve zuigmethodieken die worden ingezet voor het zuigend graven onder deze categorie. Grondzuigmachines werken zonder beschadiging van de in de bodem aanwezige boomwortels, kabels en leidingen, etc. Soms gaat het hier om besloten ruimtes. Grondzuigmachines kunnen worden ingezet in grond-, water- en wegenbouw, bij kabel en leidingbeheer, railbeheer, bij calamiteiten en bij werkzaamheden in de industrie. Dit stuk gaat niet over reinigingswerkzaamheden in de (petro)chemische omgeving.
Grote grazers en overig vee. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
In Nederland worden runderen, paarden, pony’s, schapen en geiten ingezet als een vorm van natuurbeheer in natuurgebieden. Het werken met deze dieren is niet zonder risico. Grazers in grote gebieden komen niet of nauwelijks in aanraking met mensen. Daardoor zijn ze wat wilder en minder berekenbaar. Ook het leven in sociale kuddes kan tot meer gevaar leiden voor de mensen die deze dieren moeten verzorgen of werkzaamheden moeten verrichten op terreinen waar deze dieren leven. Als de grazers traumatische ervaringen hebben, doordat ze verwond of gepest zijn door mensen of doordat ze onderlinge gevechten hebben meegemaakt, zijn de risico’s nog groter.
Handmatig planten. (Arbocatalogus - Boomteelt en Vaste plantenteelt)
Het handmatig planten van struiken en bomen is werk dat lichamelijk zwaar belastend kan zijn. De afgelopen jaren worden steeds meer mechanische hulpmiddelen gebruikt om het werk lichter te maken. Door kleinschaligheid of door de visie omtrent de structuur van het plantgat zijn niet overal hulpmiddelen beschikbaar of gewenst. Handwerk komt met name nog voor in de containerteelt, bij spillen, bij heesters, struiken, hagen, coniferen, vaste planten in de volle grond en bij bomen met naakte wortels.
Handmatig rooien. (Arbocatalogus - Boomteelt en Vaste plantenteelt)
Het handmatig rooien van struiken en bomen is werk dat lichamelijk zwaar belastend kan zijn. De afgelopen jaren worden steeds meer mechanische hulpmiddelen gebruikt om het werk lichter te maken. Door bijvoorbeeld kleinschaligheid zijn niet overal hulpmiddelen beschikbaar. Er blijft nog handwerk bestaan bij het rooien, het inbinden van de kronen of het verplaatsen van de gerooide bomen. Dit komt met name voor bij spillen en heesters, struiken, hagen, coniferen en vaste planten in de volle grond.
Handmatig snoeien (lichamelijke belasting). (Arbocatalogus - Fruitteelt)
In de fruitteelt wordt veel snoeiwerk verricht, zowel in de winter als ook in de zomer. Arm, schouder en nek worden daarbij intensief gebruikt. Uit de praktijk blijkt dat er in de fruitteelt veel overbelastingsklachten aan met name elleboog en pols voorkomen. Het snoeien kan hierbij een belangrijke rol spelen: veel dezelfde bewegingen, een grote krachtsinspanning, trillingen of schokken in een koude omgeving.
Handmatig stoksteken. (Arbocatalogus - Boomteelt en Vaste plantenteelt)
Bij het stoksteken is sprake van het uitvoeren van dezelfde (repeterende) bewegingen soms in combinatie met ongunstige lang aangehouden lichaamshoudingen. Bij de beoordeling van werkhoudingen is het van belang onderscheid te maken tussen actieve bewegingen of houdingen die langere tijd aangehouden worden (langer dan 4 seconden). Houdingen die langer aangehouden worden, geven een grotere kans op blessures. Handmatig stoksteken is werk dat lichamelijk zwaar belastend kan zijn en komt met name voor in de containerteelt en bij spillen.
Handmatig uitmesten en instrooien van paardenstallen. (Arbocatalogus - Paardenhouderij)
Handmatig uitmesten van strostallen in de paardenhouderijen is relatief zwaar lichamelijk werk. Naast de lichamelijke belasting is er bij het uitmesten en opstrooien sprake van blootstelling aan stof.
Handmatig uitzetten en rapen. (Arbocatalogus - Boomteelt en Vaste plantenteelt)
Bij het uitzetten en rapen is sprake van het uitvoeren van dezelfde (repeterende) bewegingen, soms in combinatie met tillen of werken in ongunstige lichaamshoudingen. Bij de beoordeling van werkhoudingen is het van belang onderscheid te maken tussen actieve bewegingen en houdingen die langere tijd aangehouden worden (langer dan 4 seconden). Houdingen die langer aangehouden worden, geven een grotere kans op blessures. Handmatig uitzetten en rapen is werk dat lichamelijk zwaar belastend is en komt met name voor in de containerteelt.
Handpalletwagen. (Arbocatalogus - Akkerbouw en vollegrondsteelt)
De handpalletwagen is een veelgebruikt intern transportmiddel voor het verplaatsen van goederen. Het in beweging krijgen van een handpalletwagen is een zware klus. Zeker bij een zware lading.
Handpalletwagen. (Arbocatalogus - Boomteelt en Vaste plantenteelt)
De handpalletwagen is een veelgebruikt intern transportmiddel voor het verplaatsen van goederen. Het in beweging krijgen van een handpalletwagen is een zware klus. Zeker bij een zware lading.
Handpalletwagen. (Arbocatalogus - Fruitteelt)
De handpalletwagen is een veelgebruikt intern transportmiddel voor het verplaatsen van goederen. Het in beweging krijgen van een handpalletwagen is een zware klus. Zeker bij een zware lading.
Harvester (veiligheid). (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
Met de harvester worden in een arbeidsgang bomen geveld, gesnoeid en afgekort. De werkzaamheden in de cabine zijn relatief veilig. Gevaarlijke werkzaamheden zijn het oplossen van storingen en het plegen van onderhoud aan de machine. Daarnaast bestaat het gevaar dat de harverster kantelt bij het werken op taluds en hellingen en bij bijzondere terreinomstandigheden.
Heftruck. (Arbocatalogus - Akkerbouw en vollegrondsteelt)
Het gebruik van een heftruck brengt verschillende gevaren met zich mee: vallende lading, een kantelende heftruck en aanrijdingen met personen. Ongevallen met heftrucks hebben regelmatig een ernstige afloop.
Heftruck. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Het gebruik van een heftruck brengt verschillende gevaren met zich mee: vallende lading, een kantelende heftruck en aanrijdingen met personen. Ongevallen met heftrucks hebben regelmatig een ernstige afloop.
Heftruck. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Het gebruik van een heftruck brengt verschillende gevaren met zich mee: vallende lading, een kantelende heftruck en aanrijdingen met personen. Ongevallen met heftrucks hebben regelmatig een ernstige afloop.
Heftruck. (Arbocatalogus - Bloembollenteelt en handel)
Het gebruik van een heftruck brengt verschillende gevaren met zich mee: vallende lading, een kantelende heftruck en aanrijdingen met personen. Ongevallen met heftrucks hebben regelmatig een ernstige afloop.
Heftruck. (Arbocatalogus - Glastuinbouw)
Het gebruik van een heftruck brengt verschillende gevaren met zich mee: vallende lading, een kantelende heftruck en aanrijdingen met personen. Ongevallen met heftrucks hebben regelmatig een ernstige afloop.
Heftruck. (Arbocatalogus - Fruitteelt)
Het gebruik van een heftruck brengt verschillende gevaren met zich mee: vallende lading, een kantelende heftruck en aanrijdingen met personen. Ongevallen met heftrucks hebben regelmatig een ernstige afloop.
Heftruck. (Arbocatalogus - Boomteelt en Vaste plantenteelt)
Het gebruik van een heftruck brengt verschillende gevaren met zich mee: vallende lading, een kantelende heftruck en aanrijdingen met personen. Ongevallen met heftrucks hebben regelmatig een ernstige afloop.
Heftruck en andere interne transportmiddelen. (Arbocatalogus - Tuinzaadbedrijven)
In dit arboblad is het minimumniveau voor de persoonlijke beschermingsmiddelen beschreven. Organisaties kunnen ervoor kiezen hier in positieve zin van af te wijken. In dit blad wordt beschreven hoe zoveel mogelijk een eventuele ongeval en lichamelijk klachten kunnen worden voorkomen Een ongeval kan o.a. ontstaan door: aan- en overrijden, vallende lading, kantelen van de heftruck, botsing, explosie tijdens opladen van accu’s. Daarnaast kunnen er lichamelijke klachten optreden zoals rug, nek en schouderklachten bij onjuist gebruik van de transportmiddelen, door trillingen, slecht wegdek of vloer, door verkeerde rijstijl, te hoge rijsnelheid. Om het risico te verkleinen kunnen verschillende maatregelen worden getroffen, o.a. ten aanzien van opleiding personeel, rijgedrag, goede transportroutes, tijdig onderhoud en periodieke deskundige inspectie, het juiste transportmiddel toe te passen.
Het uitruimen van kassen. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Met een teeltwisselingsmachine worden binnen glastuinbouwbedrijven substraat en tuinbouwgewassen als tomaten, paprika’s, komkommers, aardbeien, gerbera’s en rozen maar ook steenwolmatten, kokos en perliet geruimd. Met behulp van een grondtrekdoek wordt het afval naar de afvalverwerkingsmachine getransporteerd, waarna het aan de achterzijde van de opvoerband in een container gestort wordt. Het versnipperde gewas of substraat wordt vervolgens met een heftruck, trekker of shovel uit de kas gereden. De risico’s zijn o.a. het in aanraking kunnen komen met draaiende en bewegende delen van de machines, aanrijdgevaar door het interne transport, gehoorschade door het schadelijke geluid, inademen van stof van de droge planten en rugklachten door de lichamelijke belasting.
Hijsmiddelen. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Voor het veilig hijsen van materialen is passend hijsgereedschap nodig en kennis over het juiste gebruik daarvan. Dit voorkomt dat lasten tijdens het hijsen uit de kraan of takel vallen.
Hijswerkzaamheden. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Hijskranen zijn werktuigen die zijn ingericht en uitgerust voor het verplaatsen van vrijhangende lasten. Hieronder vallen onder andere mobiele kranen en autolaadkranen, die binnen de sector voor (beperkte) hijswerkzaamheden worden gebruikt. Sommige grondverzetmachines kunnen ook voor hijswerkzaamheden worden gebruikt , zoals voor het laden en lossen van het voertuig, het leggen van leidingen in de ontgravingen, het plaatsen van ondersteuningsschotten enz. De basis tot veilig werken met hijsmiddelen ligt in de keuze en het gebruik van het hijsmiddel en in de deskundigheid van machinist en grondpersoneel.
Hoger gelegen vlieringen en hooizolders. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
Op vlieringen en hooizolders brengen openingen in de wanden en de vloeren het risico op vallen met zich mee.
Hout onder spanning. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
Werken met hout onder spanning is specialistenwerk. Bijvoorkeur wordt er machinaal gewerkt, maar er kunnen situaties zijn (o.a. na een storm) waarbij het alleen mogelijk is om met de motorkettingzaag te werken. Gevaarlijke situaties kunnen voorkomen als bomen ongecontroleerd vallen en de houtspanning ongecontroleerd vrijkomt in de nabijheid van de zager.
Interieurbeplanters en lichamelijke belasting. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Het werk van een interieurbeplanter kan lichamelijk belastend zijn, zoals bij het in- en uitladen en het verplaatsen van grote planten of plantenbakken en watertanks of jerrycans. Mechanische hulpmiddelen kunnen het werk vaak lichter maken.
Jongeren. (Arbocatalogus - Glastuinbouw)
In de glastuinbouw werken veel jongeren. Zij lopen risico's als het gaat om veiligheid en gezondheid. Er wordt onderscheid gemaakt tussen 13-, 14- en 15-jarigen (kinderen) en 16- en 17-jarigen (jeugdigen).
Jongeren. (Arbocatalogus - Bloembollenteelt en handel)
In de Openteelten werken veelvuldig jongeren. Zij lopen extra risico’s als het gaat om veiligheid en gezondheid doordat zij gevaren nog niet goed in kunnen schatten, niet of nauwelijks werkervaring hebben en doordat zij lichamelijk en geestelijk nog volop in ontwikkeling zijn. Daarom gelden er specifieke regels voor de werkzaamheden van jongeren. Deze regels moeten zorgen voor voldoende bescherming van de gezondheid en veiligheid van jongeren. De regels voor 13-, 14- en 15-jarigen (kinderen) en 16- en 17-jarigen (jeugdigen) zijn verschillend.
Jongeren. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
In de Groene Sector werken soms jongeren. Zij lopen extra risico's als het gaat om veiligheid en gezondheid doordat zij gevaren nog niet goed in kunnen schatten, niet of nauwelijks werkervaring hebben en doordat zij lichamelijk en geestelijk nog volop in ontwikkeling zijn. Daarom gelden er specifieke regels voor de werkzaamheden van jongeren. Deze regels moeten zorgen voor voldoende bescherming van de gezondheid en veiligheid van jongeren. De regels voor 13-, 14- en 15-jarigen (kinderen) en 16- en 17-jarigen (jeugdigen) zijn verschillend.
Jongeren. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
In het Mechanisch Loonwerk werken soms jongeren. Zij lopen extra risico's als het gaat om veiligheid en gezondheid doordat zij gevaren nog niet goed in kunnen schatten en het niet voltooid zijn van de ontwikkeling van de jongere werker. Er wordt onderscheid gemaakt tussen 13-, 14- en 15-jarigen (kinderen) en 16- en 17-jarigen (jeugdigen).
Klauwbekappen, hoefverzorging en veescheren. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
Bij het klauwbekappen en de hoefverzorging wordt er langdurig gebukt gewerkt. Dit kan rug-, nek-, schouder- en armklachten veroorzaken. Bovendien zijn elektrisch gedreven gereedschappen lawaaiig en kunnen rondvliegende hoefdelen de ogen beschadigen. Er worden lijm en antibioticasprays gebruikt. Ook het plaatsen van de dieren in de behandelbox kan lichamelijk belastend en gevaarlijk zijn. Veescheren is een repeterende handeling die in allerlei (ongunstige) houdingen in soms koude omstandigheden wordt uitgevoerd. De scheerder wordt blootgesteld aan stof, haar en huidschilfers van de dieren en mogelijk aan dierziektes zoals schurft. De trillingsbelasting van het scheerapparaat is afhankelijk van de neuslager van de tondeuse.
Kleine shovel. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Het werken met een shovel of wiellader kan gevaarlijk zijn. De meest voorkomende risico’s zijn: aanrijdingen, afvallende lading en kantelgevaar. Kantelgevaar ontstaat vooral bij het rijden met een geheven bak of het hijsen van loshangende lasten. Als de spoorbreedte kleiner wordt, neemt het kantelgevaar toe.
Kleine shovel. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
Het werken met een shovel of wiellader kan gevaarlijk zijn. De meest voorkomende risico's zijn: aanrijdingen, afvallende lading en kantelgevaar. Kantelgevaar ontstaat vooral bij het rijden met een geheven bak of het hijsen van loshangende lasten. Als de spoorbreedte kleiner wordt, neemt het kantelgevaar toe.
Klimaat en weersomstandigheden. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
Extreme weersomstandigheden kunnen zorgen voor onveilige of ongezonde situaties. Denk bijvoorbeeld aan onweer, harde wind, sneeuw en gladheid.
Kortcyclisch werk en repeterende handelingen. (Arbocatalogus - Bloembollenteelt en handel)
Door specialisatie wordt steeds meer werk gemechaniseerd. Het werk wordt hier vaak eenzijdiger door en wordt langduriger uitgevoerd. Dit brengt kortcyclisch werk en repeterende handelingen met zich mee. Er is sprake van kortcyclisch werk als dezelfde handeling iedere 5 tot 15 seconden wordt herhaald. Wanneer dit langdurig gebeurt dan kunnen na verloop van tijd klachten ontstaan.
Kortcyclisch werk en repeterende handelingen. (Arbocatalogus - Boomteelt en Vaste plantenteelt)
Door specialisatie wordt steeds meer werk gemechaniseerd. Het werk wordt hier vaak eenzijdiger door en wordt langduriger uitgevoerd. Dit brengt kortcyclisch werk en repeterende handelingen met zich mee. Er is sprake van kortcyclisch werk als dezelfde handeling iedere 5 tot 15 seconden wordt herhaald. Wanneer dit langdurig gebeurt dan kunnen na verloop van tijd klachten ontstaan.
Kortcyclisch werk en repeterende handelingen. (Arbocatalogus - Fruitteelt)
Door specialisatie wordt steeds meer werk gemechaniseerd. Het werk wordt hier vaak eenzijdiger door en wordt langduriger uitgevoerd. Dit brengt kortcyclisch werk en repeterende handelingen met zich mee. Er is sprake van kortcyclisch werk als dezelfde handeling iedere 5 tot 15 seconden wordt herhaald. Wanneer dit langdurig gebeurt dan kunnen na verloop van tijd klachten ontstaan.
Kortcyclisch werk en repeterende handelingen. (Arbocatalogus - Akkerbouw en vollegrondsteelt)
Door specialisatie wordt steeds meer werk gemechaniseerd. Het werk wordt hier vaak eenzijdiger door en wordt langduriger uitgevoerd. Dit brengt kortcyclisch werk en repeterende handelingen met zich mee. Er is sprake van kortcyclisch werk als dezelfde handeling iedere 5 tot 15 seconden wordt herhaald. Wanneer dit langdurig gebeurt dan kunnen na verloop van tijd klachten ontstaan.
Lawaai. (Arbocatalogus - Tuinzaadbedrijven)
In dit arboblad is het minimumniveau voor de persoonlijke beschermingsmiddelen beschreven. Organisaties kunnen ervoor kiezen hier in positieve zin van af te wijken. In dit blad wordt beschreven hoe zoveel mogelijk geluidsoverlast en gehoorschade e.d. kunnen worden voorkomen. Men heeft kans op gehoorschade bij een voortdurende blootstelling gedurende meerdere jaren aan geluidsniveaus van 80 dB(A) of meer, gemiddeld over een 8-urige werkdag, 5 dagen per week. Deze gehoorschade is blijvend, het gehoor herstelt zich niet. De kans op en de mate van gehoorschade neemt toe bij toename van het geluidsniveau en toename van de blootstellingduur. In het beginstadium van gehoorschade merkt men het vaak niet omdat men in het begin vooral de hoge tonen minder goed hoort. Een hoog geluidsniveau leidt niet alleen tot schade aan het gehoor, maar heeft ook effect op het functioneren van werknemers. Ze kunnen bijvoorbeeld last krijgen van concentratiestoornissen, belemmeringen in spraakcommunicatie, vermoeidheid of gespannenheid. Bovendien neemt de kans op ongevallen toe doordat waarschuwingssignalen kunnen wegvallen en niet gehoord worden. Om het risico te verkleinen kunnen verschillende maatregelen worden getroffen o.a.: geluidmetingen uitvoeren, gehoorbeschermingsprogramma invoeren, alleen getraind en voorgelicht personeel laten werken, regelmatig onderhoud laten verrichten, medewerkers van juiste persoonlijke beschermingsmiddelen voorzien.
Legionella. (Arbocatalogus - Paardenhouderij)
Legionella is een bacterie die in lage concentraties in (leiding)water aanwezig is. Gunstige omstandigheden voor groei van legionella komen voor in water van 25-45°C. Hierin kan de bacterie zich gemakkelijk vermenigvuldigen. In stilstaand water en in de juiste voedingsbodem (biofilm) en voedingsstoffen (zoals ijzer) zal de groei versnellen. Besmetting aan legionella vindt plaats door het inademen van nevel waarin voldoende legionella bacteriën aanwezig zijn. Door de besmetting kan een infectie van de luchtwegen optreden (legionellose). Binnen de paardenhouderij kunnen risico’s aanwezig zijn bij onder andere het gebruik van douches, bij het beregenen van de rijbaan (met kleine druppelvorming/verneveling) en bij het werken met een hogedrukspuit.
Lichamelijke belasting bij de bosmaaier. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
De bosmaaier wordt vooral gebruikt om te maaien op plaatsen die voor grote machines niet of moeilijk bereikbaar zijn. De maaier kan worden voorzien van diverse uitrustingsstukken. Langdurig werken met deze machine is lichamelijk zwaar belastend.
Lichamelijke belasting bij de motorkettingzaag. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
Langdurig werken met een motorkettingzaag is lichamelijk zwaar belastend en kan klachten veroorzaken aan gewrichten, pezen, spieren en rug.
Machineveiligheid (algemeen). (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
Het werken met machines, apparaten, gereedschappen en installaties (hierna te noemen: machines) kan gevaren veroorzaken. Machines kunnen gevaarlijk zijn of gevaarlijk worden door veroudering of slijtage. Bij gewijzigde machines of machines die geheel zelf gemaakt worden, zijn de gevolgen voor de veiligheid soms onvoldoende bekend.
Machineveiligheid algemeen. (Arbocatalogus - Boomteelt en Vaste plantenteelt)
Het werken met machines, apparaten, gereedschappen en installaties (hierna te noemen: machines) kan gevaren veroorzaken. Machines kunnen gevaarlijk zijn of gevaarlijk worden door veroudering of slijtage. Bij gewijzigde machines of machines die geheel zelf gemaakt worden, zijn de gevolgen voor de veiligheid soms onvoldoende bekend.
Machineveiligheid algemeen. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Het werken met machines, apparaten, gereedschappen en installaties (hierna te noemen: machines) is veilig als gewerkt wordt volgens onderstaande instructies. Aanpassingen aan machines vragen om een nieuwe veiligheidsbeoordeling.
Machineveiligheid algemeen. (Arbocatalogus - Akkerbouw en vollegrondsteelt)
Het werken met machines, apparaten, gereedschappen en installaties (hierna te noemen: machines) kan gevaren veroorzaken. Machines kunnen gevaarlijk zijn of gevaarlijk worden door veroudering of slijtage. Bij gewijzigde machines of machines die geheel zelf gemaakt worden, zijn de gevolgen voor de veiligheid soms onvoldoende bekend.
Machineveiligheid algemeen. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Het werken met machines, apparaten, gereedschappen en installaties (hierna te noemen: machines) kan gevaren veroorzaken. Machines kunnen gevaarlijk zijn of gevaarlijk worden door veroudering of slijtage. Bij gewijzigde machines of machines die geheel zelf gemaakt worden, zijn de gevolgen voor de veiligheid soms onvoldoende bekend.
Machineveiligheid algemeen. (Arbocatalogus - Pluimveehouderij)
Het werken met machines, apparaten, gereedschappen en installaties (hierna te noemen: machines) kan gevaren veroorzaken. Machines kunnen gevaarlijk zijn of gevaarlijk worden door veroudering of slijtage. Bij gewijzigde machines of machines die geheel zelf gemaakt worden, zijn de gevolgen voor de veiligheid soms onvoldoende bekend.
Machineveiligheid algemeen. (Arbocatalogus - Varkenshouderij)
Het werken met machines, apparaten, gereedschappen en installaties (hierna te noemen: machines) kan gevaren veroorzaken. Machines kunnen gevaarlijk zijn of gevaarlijk worden door veroudering of slijtage. Bij gewijzigde machines of machines die geheel zelf gemaakt worden, zijn de gevolgen voor de veiligheid soms onvoldoende bekend.
Machineveiligheid algemeen. (Arbocatalogus - Bloembollenteelt en handel)
Het werken met machines, apparaten, gereedschappen en installaties (hierna te noemen: machines) kan gevaren veroorzaken. Machines kunnen gevaarlijk zijn of gevaarlijk worden door veroudering of slijtage. Bij gewijzigde machines of machines die geheel zelf gemaakt worden, zijn de gevolgen voor de veiligheid soms onvoldoende bekend.
Machineveiligheid algemeen. (Arbocatalogus - Fruitteelt)
Het werken met machines, apparaten, gereedschappen en installaties (hierna te noemen: machines) kan gevaren veroorzaken. Machines kunnen gevaarlijk zijn of gevaarlijk worden door veroudering of slijtage. Bij gewijzigde machines of machines die geheel zelf gemaakt worden, zijn de gevolgen voor de veiligheid soms onvoldoende bekend.
Machineveiligheid algemeen. (Arbocatalogus - Paardenhouderij)
Het werken met machines, apparaten, gereedschappen en installaties (hierna te noemen: machines) kan gevaren veroorzaken. Machines kunnen gevaarlijk zijn of gevaarlijk worden door veroudering of slijtage. Bij gewijzigde machines of machines die geheel zelf worden gemaakt, zijn de gevolgen voor de veiligheid soms onvoldoende bekend.
Machineveiligheid algemeen. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
Het werken met machines, apparaten, gereedschappen en installaties (hierna te noemen: machines) kan gevaren veroorzaken. Machines kunnen gevaarlijk zijn of gevaarlijk worden door veroudering of slijtage. Bij gewijzigde machines of machines die geheel zelf gemaakt worden, zijn de gevolgen voor de veiligheid soms onvoldoende bekend.
Machineveiligheid algemeen. (Arbocatalogus - Tuinzaadbedrijven)
In dit arboblad is het minimumniveau voor de persoonlijke beschermingsmiddelen beschreven. Organisaties kunnen ervoor kiezen hier in positieve zin van af te wijken. In dit blad wordt beschreven hoe zoveel mogelijk ongevallen en brand e.d. kunnen worden voorkomen. Ongevallen kunnen optreden o.a. door beknelling, elektrocutie, snijdongevallen. Om het risico te verkleinen kunnen verschillende maatregelen worden getroffen o.a. : nagaan of eliminatie van het gevaar aan de bron mogelijk is, aanbrengen van afschermingen of beveiligingsinrichtingen, alleen machines met CE-merk aanschaffen, regelmatige controle/onderhoud/ inspectie/keuring van hijs- en hefmiddelen, heftrucks, elektrische onderdelen van installatie/machines/apparatuur, voorlichting/instructie.
Melken. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
Belangrijke aandachtspunten bij het melken zijn de ergonomie van de melkstal, gladde vloeren en trapjes, een lawaaiige vacuümpomp, verlichting, temperatuur en de reiniging van de melkstal.
Mestgassen. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
Bij het mixen van drijfmest in onderkelderde stallen kan mestgas in de stalruimtes komen. Mestgas bestaat uit onder andere zwavelwaterstof, ammoniak en methaan. Het kan ook blauwzuurgas bevatten. Zo kunnen er dodelijke situaties ontstaan voor de mens en voor de opgehokte dieren. Plaatsen die extra gevaar opleveren zijn de directe omgeving van de mixgaten, de onderkelderde stalvloer (roosters) en de lager gelegen putten, waaronder ook de melkstalput. De gassen kunnen via een geopend achterraam zich ook ophopen in de trekker die de mixer aandrijft. Ook de (lege) mengmesttank kan gevaarlijke concentratie stoffen bevatten of een te laag zuurstofgehalte hebben. Omdat de meeste mestgassen brandbaar zijn, kan er bij open vuur (las- en slijpwerkzaamheden) gemakkelijk brand ontstaan of explosie plaatsvinden.
Mestgassen. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Bij het werken met drijfmest komen mestgassen vrij. Mestgas bestaat uit onder andere zwavelwaterstof, ammoniak en methaan. Het kan ook blauwzuurgas bevatten. Door pieken in de concentratie (in de mengmesttank, bij het mixen en bij het breken van de koek op de drijfmest) kunnen dodelijke situaties voor mens en dier ontstaan. Deze gassen verdringen ook het zuurstof waardoor een levensgevaarlijke situatie kan ontstaan. Sommige gassen zijn bovendien brandgevaarlijk. Plaatsen die extra gevaar opleveren zijn de tank van de mengmestverspreider, de mestsilo, mesttransportvoertuig, de directe omgeving van de mixgaten, silo-openingen , mangat van de tankwagen, de stalruimte tijdens het mixen, de onderkelderde stalvloer (roosters), de lager gelegen putten (onder andere de melkstalput) en de trekkercabine. Door luchtstromingen kunnen gassen zich in de trekker ophopen, vooral tijdens het mixen met windstil weer.
Mestschuiven. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
In ligboxenstallen waar koeien gehouden worden op roosters is mestschuiven een dagelijks terugkerend werk.
Minigraver. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Het werken met een graafmachine kan gevaarlijk zijn. Bijvoorbeeld het gevaar van kantelen op een talud of helling bij sloten of kanalen, maar ook bij op- en afrijden van de aanhangwagen of auto. Als de spoorbreedte kleiner wordt, neemt het kantelgevaar toe. Bij minigravers (tot 5½ ton) is de spoorbreedte klein, waardoor het kantelgevaar relatief groot is. Een ander gevaar is het raken van kabels, leidingen en buizen. Grote graafmachines worden in de hoveniers sector weinig ingezet en worden in dit stuk niet beschreven.
Motor- / accuaangedreven handgereedschap. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
De bladblazer, de heggenschaar en de stenendoorslijpmachine zijn handgereedschappen die vaak door een motor aangedreven worden. Het werken ermee brengt lawaai, trillingen, fysieke belasting en schadelijke stoffen (uitlaatgassen en stof) met zich mee. Een te grote blootstelling kan schadelijke effecten hebben op de veiligheid en de gezondheid. De nieuwe accutechniek wordt in de praktijk steeds meer toegepast, bijvoorbeeld bij de heggenschaar, kettingzaag en bosmaaier.
Motor- / accuheggenschaar (Lichamelijke belasting). (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Langdurig werken met een motor- of accuheggenschaar of stokheggenschaar is lichamelijk zwaar belastend. Het kan klachten veroorzaken aan gewrichten, pezen, spieren in de rug en andere delen van het lichaam. Het aspect "Veiligheid" bij het werken met de motor- of accuheggenschaar is beschreven in "Motor- / accuaangedreven handgereedschap".
Motor- / accukettingzaag (Lichamelijke belasting). (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Langdurig werken met een motor- / accukettingzaag is lichamelijk zwaar belastend en kan klachten veroorzaken aan gewrichten, pezen, spieren en rug.
Motor- / accukettingzaag (Veiligheid). (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Werken met een motorkettingzaag brengt veiligheidsrisico's met zich mee. De ketting draait snel en het hout kan zich onvoorspelbaar gedragen. Denk aan plotseling vallende takken of bomen, splijtende stammen, opverende takken en wegdraaiende bomen.
Motorkettingzaag (Lichamelijke belasting). (Arbocatalogus - Fruitteelt)
Langdurig werken met een motorkettingzaag is lichamelijk zwaar belastend en kan klachten veroorzaken aan gewrichten, pezen, spieren en rug.
Motorkettingzaag (Veiligheid). (Arbocatalogus - Fruitteelt)
Werken met een motorkettingzaag brengt veiligheidsrisico's met zich mee. De kettingzaag draait snel en het hout kan zich onvoorspelbaar gedragen. Denk aan plotseling vallende takken of bomen, splijtende stammen, opverende takken en wegdraaiende bomen.
Omgang met melkvee en stieren. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
Op melkveebedrijven is het niet te voorkomen dat men tussen de dieren in de koppel komt. Binnen de koppel is bij koeien altijd een pikorde van kracht. Het is goed de dominante dieren te kennen. Koeien kunnen stoten met de kop maar ook met de poten flink uithalen. Dit maakt dat het toedienen van medicijnen of het (opnieuw) inknippen van oormerken lastig is. Ook zijn er bedrijven waar de stier los in de koppel wordt gehouden of waar (vlees)stieren worden gehouden.
Omgang met varkens. (Arbocatalogus - Varkenshouderij)
Zeugen vertonen moedergedrag door hun biggen te beschermen. Vooral de eerste dagen na het werpen zijn ze zeer alert. Onrust kan dan gemakkelijk leiden tot stress, met als gevolg: doodliggen of doodtrappen van de biggen of bijten naar de verzorger. Een beer is van nature onbetrouwbaar en kan een varkensverzorger aanvallen en verwonden. Varkens hebben van nature de neiging om te wroeten, kauwen en bijten. In sommige situaties kan dit leiden tot een gevaarlijke situatie voor de verzorger.
Onderhoud- en verbouwwerkzaamheden. (Arbocatalogus - Pluimveehouderij)
Het zelf uitvoeren van renovatie-, reparatie-, sloop-, onderhouds-, schilder-, reinigings- en graafwerkzaamheden brengt risico's voor de veiligheid en de gezondheid met zich mee.
Onderhoud- en verbouwwerkzaamheden. (Arbocatalogus - Varkenshouderij)
Het zelf uitvoeren van renovatie-, reparatie-, sloop-, onderhouds-, schilder-, reinigings- en graafwerkzaamheden brengt risico's voor de veiligheid en de gezondheid met zich mee.
Onderhoud- en verbouwwerkzaamheden. (Arbocatalogus - Paardenhouderij)
Het zelf uitvoeren van renovatie-, reparatie-, sloop-, onderhouds-, schilder-, reinigings- en graafwerkzaamheden brengt risico's voor de veiligheid en de gezondheid met zich mee.
Ongewenst gedrag. (Arbocatalogus - Glastuinbouw)
Seksuele intimidatie, agressie en geweld, pesten en discriminatie behoren tot de ongewenste omgangsvormen op het werk. (Voor definities zie bijlage 1 definities.)
Onkruidbestrijding en gewasbescherming. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Blootstelling aan onkruidbestrijdingsmiddelen en gewasbeschermingsmiddelen en biociden kan leiden tot gezondheidsklachten. Blootstelling kan voorkomen bij: doseren en laden, toepassen en contact met producten en objecten die behandeld zijn of apparatuur en beschermingsmiddelen die vervuild zijn (bijvoorbeeld het schoonmaken ervan). Het is daarom van belang om de juiste en minst schadelijk stoffen te gebruiken, een veilige techniek te gebruiken, persoonlijke beschermingsmiddelen te gebruiken en hygiënisch te werken. Voor interieurbeplanters die middelen toepassen bij planten in opkweek of opslag, geldt de arbocatalogus glastuinbouw.
Oogsten van hardfruit. (Arbocatalogus - Fruitteelt)
Bij het oogsten van appels en peren wordt het lichaam intensief gebruikt. Het werk is eenzijdig en repeterend van aard en staat regelmatig onder druk omdat het belangrijk is om op het juiste moment te plukken. Uit de praktijk blijkt dat er in de sector overbelastingsklachten aan schouder/arm en rug voorkomen. De verschillende oogstsystemen hebben ieder hun eigen risicos, afhankelijk van de voorkomende werkhoudingen: boven schouderhoogte, ver van het lichaam en/of laag bij de grond . Tillen kan een serieus risico vormen, met name bij het oogsten met plukkar en plukemmer en bij de opbouw van andere oogstsystemen, verder bij duwen/ trekken bij het hanteren van de kisten en karren.
Openen van deuren van een afzetcontainer. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Een afzetcontainer die te zwaar of verkeerd beladen is kan onder spanning komen te staan. Als met een haakarmbaksysteem wordt gewerkt kan de lading (mest, grond, ed.) tegen de containerdeuren gaan liggen als de haakarmbak van de vrachtwagen of trekker wordt gehaald. Als deuren onder spanning staan en als het hang- en sluitwerk slecht functioneert, kan een containerdeur openklappen. Medewerkers kunnen dan worden geraakt. Vaak is het te zien dat een container onder spanning staat.
Oprollen van acryldoek of plastic. (Arbocatalogus - Akkerbouw en vollegrondsteelt)
Tijdens het oprollen van acryldoek of plastic met een oprolmechanisme is beknellinggevaar aanwezig. Vaak wordt gebruik gemaakt van zelfgebouwde machines of machines van voor 1995.
Opslag van (dubbellucht)wielen. (Arbocatalogus - Akkerbouw en vollegrondsteelt)
(Dubbellucht)wielen die niet op de juiste manier worden weggezet kunnen een gevaar opleveren. De wielen kunnen omvallen en spelende kinderen kunnen ze omtrekken. Dit kan ernstige ongevallen tot gevolg hebben.
Opslag van (dubbellucht)wielen. (Arbocatalogus - Bloembollenteelt en handel)
(Dubbellucht)wielen die niet op de juiste manier worden weggezet kunnen een gevaar opleveren. De wielen kunnen omvallen en spelende kinderen kunnen ze omtrekken. Dit kan ernstige ongevallen tot gevolg hebben.
Opslag van dubbelluchtwielen. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
Dubbelluchtwielen die niet op de juiste manier worden weggezet kunnen een gevaar opleveren. De wielen kunnen omvallen en spelende kinderen kunnen ze omtrekken. Dit kan ernstige ongevallen tot gevolg hebben.
Opslag van wielen en dubbelluchtwielen. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Wielen en dubbelluchtwielen die niet op de juiste manier worden weggezet kunnen een gevaar opleveren. De wielen kunnen omvallen en spelende kinderen kunnen ze omtrekken. Dit kan ernstige ongevallen tot gevolg hebben.
Ouderen 65+. (Arbocatalogus - Paardenhouderij)
Werken van (gepensioneerde) ouderen op een paardenhouderij bedrijf komt veel voor. De meeste paardenhouderijen worden als gezinsbedrijf uitgeoefend. Veelal gaat het bedrijf over van vader op zoon/dochter. Ouders kunnen elders gaan wonen maar komen nog veel op de boerderij, stoeterij, manege, pensionstal etc. om hand –en spandiensten te verlenen. Ouderen leveren door hun vaak grote mate van ervaring een waardvolle bijdrage aan het bedrijf. Ouderen hebben de ervaring die bij veel jongeren ontbreekt Ook wordt werken (in de paardenhouderij) door de oudere zelf van grote waarde gevonden. Het draagt bij aan een positief zelfgevoel en geeft het gevoel midden in het leven te staan. Wel brengt ouder worden lichamelijk ongemakken met zich mee. Beperkingen liggen op het gebied van het gezichtsvermogen, gehoor, fysieke belasting en reactiesnelheid. De oudere kan de verminderde reactiesnelheid en spierkracht compenseren met het betere oordeelvermogen en ervaring. Uit de ongevalstatistieken uit binnen- en buitenland blijkt wel dat ouderen relatief vaak slachtoffer zijn van een ongeval op de boerderij/paardenhouderijen. Het risico op ongevallen stijgt met de leeftijd.
Persoonlijke beschermingsmiddelen. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Persoonlijke beschermingsmiddelen kunnen hinder geven en worden daarom soms niet of niet goed gebruikt. Daarom is het beter om risico’s zo veel mogelijk bij de bron aan te pakken. Persoonlijke beschermingsmiddelen mogen pas gebruikt worden als de risico’s niet op een andere manier kunnen worden beperkt en zijn dus altijd het sluitstuk bij het treffen van maatregelen.
Persoonlijke beschermingsmiddelen. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
De noodzaak om persoonlijke beschermingsmiddelen te gebruiken moet zoveel als mogelijk worden voorkomen, door risico’s op een andere manier op te lossen. Persoonlijke beschermingsmiddelen mogen pas gebruikt worden als de risico’s niet op een andere manier kunnen worden beperkt en zijn dus altijd het sluitstuk bij het treffen van maatregelen . De manier waarop persoonlijke beschermingsmidelen gebruikt worden bepaald of je goed beschermd bent. Een persoonlijk beschermingsmiddel is in beginsel bestemd voor het gebruik door één persoon.
Persoonlijke beschermingsmiddelen. (Arbocatalogus - Paardenhouderij)
Persoonlijke beschermingsmiddelen kunnen hinder geven en worden daarom niet altijd (goed) gebruikt. Daarom is het beter risico’s zo veel mogelijk bij de bron aan te pakken. De regel is dat persoonlijke beschermingsmiddelen pas mogen worden gebruikt als de risico’s niet op een andere manier kunnen worden beperkt. Ze zijn dus altijd het sluitstuk bij het treffen van maatregelen.
Persoonlijke beschermingsmiddelen. (Arbocatalogus - Bloembollenteelt en handel)
Persoonlijke beschermingsmiddelen worden meestal als lastig ervaren, ze kunnen hinder geven en worden daarom soms niet of niet goed gebruikt. Daarom is het beter om risico’s zo veel mogelijk bij de bron aan te pakken. Persoonlijke beschermingsmiddelen mogen pas gebruikt worden als de risico’s niet op een andere manier kunnen worden beperkt en zijn dus altijd het sluitstuk bij het treffen van maatregelen.
Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM). (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
Persoonlijke beschermingsmiddelen zijn meestal lastig om mee te werken en worden daarom soms niet of niet goed gebruikt. De noodzaak om persoonlijke beschermingsmiddelen te gebruiken moet daarom zoveel als mogelijk worden voorkomen, door risico’s op een andere manier op te lossen. Persoonlijke beschermingsmiddelen mogen pas gebruikt worden als de risico’s niet op een andere manier kunnen worden beperkt en zijn dus altijd het sluitstuk bij het treffen van maatregelen.
Pilleren. (Arbocatalogus - Tuinzaadbedrijven)
In dit blad wordt beschreven hoe zoveel mogelijk gezondheidsrisico’s kunnen worden voorkomen door maatregelen te nemen. De genoemde maatregelen zijn afgestemd op de wettelijke eisen. Ook komen de genoemde maatregelen overeen met de huidige stand van de techniek en sluiten ze aan bij de verplichtingen van werkgevers en werknemers om op een gezonde en veilige manier het werk te doen. In dit arboblad is het minimumniveau voor de persoonlijke beschermingsmiddelen beschreven. Organisaties kunnen ervoor kiezen hier in positieve zin van af te wijken. Gezondheidsrisico’s kunnen ontstaan door blootstelling aan stof via de luchtwegen. Het stof kan kristallijn kwarts, trydimiet, cristoballiet bevatten. Het bestaat uit hele kleine onoplosbare stofdeeltjes die diep in je longen kunnen terechtkomen. Het gaat om het zg. respirabele gedeelte dat de schade kan veroorzaken (deeltjesgrootte kleiner dan 5 micrometer). Deze deeltjes kunnen moeilijk door je lichaam worden verwijderd, het gaat ook heel langzaam.Diep in je longen kunnen de stofdeeltjes bindweefselvorming veroorzaken. Dit wordt ook wel silicose of stoflong genoemd. Het longweefsel wordt dan minder elastisch waardoor je bij inspanning kortademig en benauwd wordt, je gaat hoesten en hebt last van pijn op de borst. Hoe meer stof je inademt, hoe meer schade er ontstaat en die schade is niet meer te herstellen. Kwarts staat op de lijst van kankerverwekkende stoffen. Om het risico te verkleinen kunnen verschillende maatregelen worden getroffen o.a. : goed ontworpen plaatselijke afzuiging, gebruik van poederdoseerders, stofzuigers met HEPA-filters gebruiken, geen gebruik maken van perslucht of bezems, stofconcentraties laten meten, medewerkers voorlichten.
Pluktrein. (Arbocatalogus - Fruitteelt)
Een pluktrein bestaat uit aan elkaar gekoppelde karretjes die achter de trekker gekoppeld worden. Op die karretjes worden fruitkisten gezet die volgeplukt kunnen worden. Zo hebben de plukkers altijd een kist in de buurt. De pluktrein rijdt stapvoets door de boomgaard. Het gevaar is aanwezig dat personen tussen de rijdende karretjes komen.
Potmachine. (Arbocatalogus - Boomteelt en Vaste plantenteelt)
Werken met de potmachine brengt beknellingsgevaar met zich mee. Iemand kan tussen de pottenbaanketting bekneld raken of in andere bewegende delen van de machine. Dit laatste gebeurt als de kappen van de aandrijving open staan of verwijderd zijn.
Psychosociale arbeidsbelasting (PSA). (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Onder Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) wordt verstaan werkdruk, seksuele intimidatie, agressie en geweld en pesten. In de werksituatie kunnen deze stress veroorzaken. In de groene sector heeft men vooral te maken met werkdruk in piekperiodes, werkdruk veroorzaakt door planningsproblemen en agressie van omstanders. Ook slechte communicatie of omgangsvormen tussen leiding en medewerkers of medewerkers onderling kunnen stress veroorzaken.
Psychosociale arbeidsbelasting (PSA). (Arbocatalogus - Paardenhouderij)
Onder psychosociale arbeidsbelasting (PSA) wordt verstaan: werkdruk, seksuele intimidatie, discriminatie, agressie, geweld en pesten tijdens het werk. In de paardenhouderij is specifiek aandacht nodig voor werkdruk. Deze kan ontstaan door een toenemende hoeveelheid werk in piekperiodes, uitval van medewerkers en bijvoorbeeld door planningsproblemen. In de paardenhouderij is er vaak sprake van gespecialiseerde functies. Hoe meer gespecialiseerd het werk is (hoe hoger men is opgeleid), hoe meer behoefte men heeft om het werk naar eigen vrijheid in te delen. Als dat niet lukt of niet wordt toegestaan, is dit van invloed op de ervaren werkdruk en het ontstaan van stress. Ook slechte communicatie of omgangsvormen tussen leiding en medewerkers of medewerkers onderling kunnen stress veroorzaken.
Psychosociale arbeidsbelasting (PSA). (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Onder Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) wordt verstaan werkdruk, seksuele intimidatie, agressie en geweld en pesten. In de werksituatie kunnen deze stress veroorzaken. In het mechanisch loonwerk heeft men vooral te maken met werkdruk in piekperiodes, werkdruk veroorzaakt door planningsproblemen en agressie van omstanders. Ook slechte communicatie of omgangsvormen tussen leiding en medewerkers of medewerkers onderling kunnen stress veroorzaken.
Re-entry. (Arbocatalogus - Tuinzaadbedrijven)
In dit blad wordt beschreven hoe zoveel mogelijk gezondheidsrisico’s kunnen worden voorkomen door maatregelen te nemen. De genoemde maatregelen zijn afgestemd op de wettelijke eisen. Ook komen de genoemde maatregelen overeen met de huidige stand van de techniek en sluiten ze aan bij de verplichtingen van werkgevers en werknemers om op een gezonde en veilige manier het werk te doen. In dit arboblad is het minimumniveau voor de persoonlijke beschermingsmiddelen beschreven. Organisaties kunnen ervoor kiezen hier in positieve zin van af te wijken. Gezondheidsrisico’s kunnen ontstaan doordat medewerkers met gewasbeschermingsmiddelen in contact komen na herbetreding (re-entry) van een behandelde kas. Gewasbeschermingsmiddelen kunnen nog enige tijd (dagen, enkele weken) achterblijven op het gewas, op de grond of in de kas. Hierdoor kan blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen via de huid en luchtwegen en eten/drinken (vuile handen) optreden indien geen of onvoldoende maatregelen worden genomen. De mogelijke gezondheidseffecten kunnen variëren van directe effecten tot effecten op de lange termijn. Directe effecten kunnen bv. zijn irritatie/bijtend voor ogen, huid en of luchtwegen. Effecten op de lange termijn na jarenlange blootsteling kunnen bv. zijn: aantasting van het zenuwstelsel, organen, weefsels, effecten op het nageslacht, allergieën. Welke effecten kunnen optreden hangt af van de toegepaste middelen en de dosis waaraan men is blootgesteld geweest. De meeste gebruikers denken dat blootstelling via de ademhaling veruit de meeste risico’s oplevert. Onderzoek wijst evenwel uit dat opname via de huid (vooral de handen, onderarmen) zeker zo groot is als via de ademhaling. In de loop der tijd neemt de concentratie af (neerslag deeltjes, afbraak, luchtverversing e.d.), en dus ook de kans op blootstelling. De hoogte en dichtheid van het gewas, hoe lang iemand in het gewas werkt en het soort werkzaamheden dat uitgevoerd wordt bepalen de huidblootstelling bij herbetreden. Om het risico te verkleinen kunnen verschillende maatregelen worden getroffen, o.a.: spuitwerkzaamheden uitvoeren vlak voor het weekend, werkzaamheden in het behandelde gewas net voor of geruime tijd na de behandeling, herbetredingstijd in acht nemen, goede persoonlijke hygiëne, juiste persoonlijke beschermingsmiddelen toepassen.
Repeterende handelingen. (Arbocatalogus - Glastuinbouw)
Bij het oogsten en sorteren en bij gewaswerkzaamheden is er sprake van repeterende handelingen: het veelvuldig uitvoeren van dezelfde bewegingen, in dezelfde werkhouding, vaak onder tijdsdruk. Hierdoor kunnen klachten ontstaan aan de spieren en gewrichten van rug, benen en armen.
Rooien en planten. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Handmatig rooien en planten van struiken en bomen kan lichamelijk zwaar belastend zijn. Mechanische hulpmiddelen kunnen het werk vaak lichter maken.
Ruimen en vangen van pluimvee. (Arbocatalogus - Pluimveehouderij)
Wie kippen vangt, loopt het risico op overbelasting van de rug. De combinatie met ongunstige arbeidsomstandigheden als blootstelling aan stof, ammoniak en warmte maken dit werk zwaar.
Scheren van paarden. (Arbocatalogus - Paardenhouderij)
De meeste paarden worden alleen in het najaar en in de winter geheel geschoren. Het scheren op zich vraagt enige routine. Een paard moet ook wennen aan het geluid van het (elektrisch) scheerapparaat. Een aantal onderdelen van het paard zijn wat lastiger te scheren, zoals het hoofd, de liezen en de benen.
Schoffelen. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Vooral in de zomer is er veel schoffelwerk. Langdurige en eenzijdige belasting vergroot het risico op rugklachten, polsklachten en andere lichamelijke klachten. Andere invloeden op de zwaarte van het werk zijn de kracht die gebruikt moet worden en de weersomstandigheden.
Staand werk. (Arbocatalogus - Boomteelt en Vaste plantenteelt)
Als iemand staat is de reikwijdte van zijn armen groter dan als hij zit. Ook de kracht die hij kan uitoefenen is groter. Bovendien is hij mobieler. Als mobiliteit, reikwijdte en kracht van belang zijn, kan staan een zinvolle werkhouding zijn. In alle andere situaties verdient zitten de voorkeur. Langdurig staan op slechts één vierkante meter kan klachten in de onderrug of van de vaten in de benen veroorzaken.
Staand werk. (Arbocatalogus - Akkerbouw en vollegrondsteelt)
Als iemand staat, is de reikwijdte van zijn armen groter dan als hij zit. Ook de kracht die hij kan uitoefenen is groter. Bovendien is hij mobieler. Als mobiliteit, reikwijdte en kracht van belang zijn, kan staan een zinvolle werkhouding zijn. In alle andere situaties verdient zitten de voorkeur. Langdurig staan op slechts één vierkante meter kan klachten in de onderrug of van de vaten in de benen veroorzaken.
Staand werk. (Arbocatalogus - Fruitteelt)
Als iemand staat is de reikwijdte van zijn armen groter dan als hij zit. Ook de kracht die hij kan uitoefenen is groter. Bovendien is hij mobieler. Als mobiliteit, reikwijdte en kracht van belang zijn, kan staan een zinvolle werkhouding zijn. In alle andere situaties verdient zitten de voorkeur. Langdurig staan op slechts één vierkante meter kan klachten in de onderrug of van de vaten in de benen veroorzaken.
Staand werk. (Arbocatalogus - Bloembollenteelt en handel)
Als iemand staat is de reikwijdte van zijn armen groter dan als hij zit. Ook de kracht die hij kan uitoefenen is groter. Bovendien is hij mobieler. Als mobiliteit, reikwijdte en kracht van belang zijn, kan staan een zinvolle werkhouding zijn. In alle andere situaties verdient zitten de voorkeur. Langdurig staan op slechts één vierkante meter kan klachten in de onderrug of van de vaten in de benen veroorzaken.
Stalinrichting monteren en demonteren. (Arbocatalogus - Pluimveehouderij)
Een paar keer per jaar wordt de kippenstal gereinigd. Hierbij wordt het interieur van de stal gedeeltelijk gedemonteerd en verplaatst. Als alles schoon is, wordt de stal heringericht. Er is sprake van zwaar tillen, tillen in een ongemakkelijke houding en lopend tillen.
Statische houding en repeterend werk bij seksen, enten, selecteren en inpakken. (Arbocatalogus - Pluimveehouderij)
Bij het seksen, enten, selecteren en inpakken van pluimvee is sprake van repeterend werk. Dit is met name belastend voor de spieren van de nek en de schouders. Statische spierspanning in de nek- en schouderregio kan de bloeddoorstroming van de gehele arm beperken, waardoor afvalstoffen als melkzuur zich in de spieren ophopen. Dit is de voornaamste oorzaak van (RSI)-klachten. Een warm klimaat en de aanwezigheid van stof verzwaren het werk.
Stof. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Blootstelling aan stof tijdens het werk kan leiden tot gezondheidsklachten. Wat begint met onschuldig lijkende klachten als prikkeling van de luchtwegen, niezen en hoesten, kan overgaan in ernstiger en chronische klachten als bronchitis, benauwdheid, astma of verminderde longcapaciteit. Zorg dat je daarom zo min mogelijk stof inademt.
Stof van beton, steen, hout en stof bij vegen en borstelen. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Medewerkers in de hoveniersbranche kunnen bij verschillende werkzaamheden worden blootgesteld aan stof; bijvoorbeeld bij het doorslijpen van stenen, het op maat zagen van houten delen en bladblazen bij droog weer. Blootstelling aan stof kan leiden tot gezondheidsklachten. Wat begint met onschuldig lijkende klachten als prikkeling van de luchtwegen, niezen en hoesten, kan overgaan in ernstiger en chronische klachten als bronchitis, benauwdheid, astma of verminderde longcapaciteit. Stof kan ook verschillende biologische stoffen bevatten, die risico’s voor de gezondheid geven. Deze risico’s worden niet in dit stuk beschreven. Raadpleeg daarvoor “Biologische stoffen van planten en dieren” of “ Zoönosen, beroepsgerelateerde infectieziekten en insectenbeten en- steken”.
Strodekken. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Strodekken is niet zonder risico’s. Om ongevallen te voorkomen is het noodzakelijk om conform onderstaande afspraken te werken. De touwafhaler op de strodekmachine bestaat uit een draaiende as waarmee het touw om de strobalen vandaan wordt getrokken. Wanneer de draaiende as door de handen wordt benaderd, is er kans op beknelling en ernstig (soms blijvend) letsel. Ook is er valgevaar van het strodekdak.
Stuifmeel. (Arbocatalogus - Tuinzaadbedrijven)
In dit arboblad is het minimumniveau voor de persoonlijke beschermingsmiddelen beschreven. Organisaties kunnen ervoor kiezen hier in positieve zin van af te wijken. Gezondheidsrisico’s kunnen ontstaan door inademing van stuifmeel (pollen). Het mogelijke gezondheidseffect op de lange termijn is een allergie (pollinosis). Symptomen zijn dan bv. jeuk van neus en/of ogen, niesbuien, waterige neusvloed, rode/tranende ogen. Een allergie is een overdreven reactie van het immuunsysteem. Het allergisch geraken van een persoon voor een bepaalde stof is waarschijnlijk afhankelijk van een aantal factoren zoals de eigenschap van de stof, mate en duur van de blootstelling, persoonlijke gevoeligheid en conditie van de blootgestelde. De praktijk leert dat het aantal seizoenen waarna medewerkers gemiddeld allergieën kunnen ontwikkelen varieert per gewas (varieert van ca. 2-9 seizoenen) en waarschijnlijk de hoogte en duur van de blootsteling. Om het risico te verkleinen kunnen verschillende maatregelen worden getroffen o.a.: bij allergie medewerker niet meer in het gewas laten werken, registratie, voorlichting
Taakroulatie. (Arbocatalogus - Glastuinbouw)
Het overgrote deel van de werkzaamheden in de glastuinbouw bestaat uit een beperkt aantal taken: planten, gewasverzorging, oogsten en veilingklaar maken. Als steeds dezelfde bewegingen worden gemaakt, kunnen de schouders, nek, armen en handen overbelast raken. Bij het werk in het gewas wordt bovendien vaak licht gebukt of in een bepaalde, gedraaide stand gewerkt. Dit belast de onderrug. Langdurig staand werken, zoals op de buisrailwagen of bij de sorteermachine, belast de benen. De kans op klachten wordt minder groot als de werknemers op een dag verschillende werkzaamheden uitvoeren. Dit heet taakroulatie. De afwisseling kan eenzijdig gebruikte spieren en pezen ontlasten. Taakroulatie vergroot de variatie in het werk en daarmee de motivatie van de medewerkers.
Takkenversnipperaar. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Werken met een takkenversnipperaar brengt grote gevaren met zich mee. Dat komt door: de draaiende delen van de versnipperaar die het hout naar binnen trekken en verkleinen; de wegslaande takken bij de invoertrechter; de wegvliegende delen die de afvoerpijp met grote snelheid verlaten.
Takkenversnipperaar. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Werken met een takkenversnipperaar brengt grote gevaren met zich mee. Dat komt door: de draaiende delen van de versnipperaar die het hout naar binnen trekken en verkleinen de wegslaande takken bij de invoertrechter de wegvliegende delen die de afvoerpijp met grote snelheid verlaten
Takkenversnipperaar handinvoer. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
Bij de handmatige invoer van takken kan een medewerker in aanraking komen met scherpe delen, wegzwiepende takken of weggeblazen snippers. Als de takken met behulp van een hydraulische kraan worden ingevoerd is er kans op persoonlijk letsel bij het opheffen van een storing. Andere aspecten die de gezondheid kunnen schaden zijn lawaai, uitlaatgassen en lichamelijke belasting.
Teken en de ziekte van Lyme. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
Als besmette teken mensen bijten, dan kunnen zij de bacterie Borrelia overbrengen. Deze bacterie veroorzaakt de Ziekte van Lyme. De schadelijke gevolgen voor de gezondheid kan variëren van licht tot ernstig. Aandacht voor preventie en tijdige behandeling is daarom van belang.
Teken en de ziekte van Lyme. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Teken zijn kleine spinachtige beestjes die voorkomen in het groen. Als besmette teken mensen bijten, dan kunnen zij de bacterie Borrelia overbrengen. Deze bacterie veroorzaakt de ziekte van Lyme. Vroeger kwamen teken vooral voor in natuurgebieden, maar steeds vaker zijn ze te vinden in parken en tuinen en steeds meer teken zijn besmet. Dit betekent dat de kans groter wordt dat een hovenier gebeten wordt door een besmette teek.
Tillen bij het palletiseren. (Arbocatalogus - Fruitteelt)
Ongeveer de helft van het verzuim en arbeidsongeschiktheid wordt veroorzaakt de door klachten aan de rug en het bewegingsapparaat. In de fruitteelt worden frequent kratten en dozen met fruit getild. Dit gebeurt soms in gebogen en/of gedraaide houding en regelmatig boven schouderhoogte, wat extra belastend is.
Tillen bij het palletiseren. (Arbocatalogus - Boomteelt en Vaste plantenteelt)
Ongeveer de helft van het verzuim en arbeidsongeschiktheid wordt veroorzaakt door klachten aan de rug en het bewegingsapparaat. In de boomteelt worden frequent kratten getild. Dit gebeurt soms in gebogen en/of gedraaide houding en regelmatig boven schouderhoogte, wat extra belastend is.
Tillen en dragen. (Arbocatalogus - Bloembollenteelt en handel)
Ongeveer de helft van het verzuim en arbeidsongeschiktheid wordt veroorzaakt door klachten aan de rug en andere spieren en gewrichten. In de agrarische sector worden frequent zakken en kratten getild. Dit gebeurt soms in gebogen en/of gedraaide houding en ook boven schouderhoogte, wat extra belastend is. Ook komt het lopen met zware gewichten regelmatig voor.
Tillen en dragen. (Arbocatalogus - Glastuinbouw)
Door tillen en dragen kunnen klachten ontstaan aan de spieren en gewrichten van de rug, de benen en de armen.
Tillen en dragen, duwen en trekken. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
Lichamelijk zwaar werk als gevolg van tillen, dragen, duwen en trekken komt in het bos en de natuur veel voor, bij werkzaamheden als: Trekken aan kleine boompjes, die nog geworteld zijn; Trekken aan takken, dunhout en brandhout dat men los in het bos aantreft; Tillen en dragen van dun hout, stammetjes, brandhout, planten, plantenbakken, zakgoed, gereedschappen en materialen; Duwen en trekken aan vee en kadavers; Dragen van en werken met apparatuur o.a. de motorkettingzaag, motorstokzaag, motorgrondboor, en de bosmaaier. (linken plaatsen naar werken met de MKZ en de bosmaaier) Het veelal fysiek zware werk wordt door een combinatie van het niet inzetten van de juiste werkmiddelen, verkeerd gebruik van de werkmiddelen, ongunstige werkhoudingen, en een slechte conditie nog zwaarder. Zware lichamelijke belasting kan tot gevolg hebben dat er langdurige blessures en/of slijtage ontstaan. Zeker nu wordt verwacht dat mensen langer doorwerken is het zaak om fysieke overbelasting door tillen, dragen, duwen en trekken zo veel als mogelijk te voorkomen.
Tillen en dragen, duwen en trekken. (Arbocatalogus - Tuinzaadbedrijven)
Dit arboblad is bedoeld voor werkgevers en ingehuurde derden om te voldoen aan de verplichtingen uit de arbowet. Medewerkers dienen het te gebruiken als checklist. Het beschrijft de maatregelen die genomen moeten worden om werkzaamheden veilig uit te kunnen voeren. Het is belangrijk om deze voorschriften op te volgen of maatregelen te nemen met een gelijk beschermingsniveau. De genoemde maatregelen zijn afgestemd op de wettelijke eisen. Ook komen de genoemde maatregelen overeen met de huidige stand van de techniek en sluiten ze aan bij de verplichtingen van werkgevers en werknemers om op een gezonde en veilige manier het werk te doen. In dit arboblad is het minimumniveau voor de persoonlijke beschermingsmiddelen beschreven. Organisaties kunnen ervoor kiezen hier in positieve zin van af te wijken. In dit blad wordt beschreven hoe zoveel mogelijk eventuele lichamelijke klachten kunnen worden voorkomen Lichamelijke klachten kunnen o.a. ontstaan door te zware belasting, te veel kracht moeten zetten. Om het risico te verkleinen kunnen verschillende maatregelen worden getroffen, o.a.: goede organisatie werkzaamheden, werkplek juist inrichten, tilhulpmiddelen verstrekken en gebruiken, juiste werkwijze hanteren.
Tillen en dragen, duwen en trekken. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Fysieke belasting als gevolg van tillen, dragen, duwen en trekken komt in het werk voor bij werkzaamheden zoals: Tillen en dragen materialen bij renovatie, aanleg en onderhoud van tuinen en tuinobjecten; Trekken en duwen aan te verplaatsen takken, kruiwagens en andere arbeidsmiddelen; Dragen van en werken met accu- of motoraangedreven apparatuur, zoals een heggeschaar, kettingzaag, bladblazer en bosmaaier; Interieurbeplanting; Bestraten. Het beheersen van fysiek werk kan er voor zorgen dat mensen door minder klachten en minder slijtage beter inzetbaar blijven.
Tillen van biggen. (Arbocatalogus - Varkenshouderij)
Biggen tillen in een gebogen houding komt voor bij castreren, spenen, selecteren, bloedprikken en laden. Doordat er sprake is van een bewegend, onwillig dier en weinig grip kunnen er bij het oppakken onverwachte bewegingen worden gemaakt. Bij dit werk bestaat er een risico op overbelasting van de rug.
Tillen van broedbakken. (Arbocatalogus - Pluimveehouderij)
Het inzetten en uithalen van broedbakken in broedkarren gebeurt in sommige bedrijven handmatig. De bakken wegen ongeveer 10 kg. Er moet van laag (door de knieën) naar hoog (boven schouderhoogte) worden getild. Door de lengte van de bak is er sprake van ver reiken.
Tillen van jerrycans en zakgoed. (Arbocatalogus - Varkenshouderij)
In de varkenshouderij worden regelmatig zakken en jerrycans getild. Afhankelijk van de frequentie en de omstandigheden waaronder wordt getild kan dit op termijn rugklachten veroorzaken.
Tillen van producten. (Arbocatalogus - Paardenhouderij)
In de paardenhouderij wordt, afhankelijk van aard en grootte van het bedrijf, gebruik gemaakt van in zakken of pakken verpakte producten (o.a. paardenbrokken, havermixen, voederpeen, bodemstrooisel, hooibalen, etc.). De verpakte producten zijn in de regel niet zwaarder dan 25 kg. Afhankelijk van de frequentie de omstandigheden waaronder wordt getild kan dit op langere termijn rugklachten veroorzaken.
Tillen van trays. (Arbocatalogus - Pluimveehouderij)
Bij het plaatsen van stapels eiertrays in een containerkar is sprake van bukkend tillen (bij het vullen van het laagste schap) en tillen boven schouderhoogte (bij het vullen van het bovenste schap). Hoe vaker er getild wordt, hoe groter de kans op gezondheidsklachten.
Tillen van zakgoed. (Arbocatalogus - Akkerbouw en vollegrondsteelt)
Door tillen kunnen klachten ontstaan aan de spieren en gewrichten van de rug, de benen en de armen, afhankelijk van frequentie en omstandigheden waar onder getild moet worden.
Toedekken en vrijmaken van kuilvoer. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
Het toedekken en bloten van kuilvoer is meestal zwaar werk en lichamelijk belastend. Het toedekken van kuilen met plasticfolie of afdekkleden is extra belastend als het waait. Bij het tussentijds openen (bloten) van een kuil om weer en nieuwe laag toe te voegen kunnen schadelijke gassen vrijkomen.
Trekken en duwen aan vee. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
Duwen en trekken aan vee komt in de graasdierhouderij veel voor. Regelmatig moeten dieren gevangen worden voor een handeling of behandeling. Bij duwen en trekken bestaat het risico dat het gebied onder in de rug te zwaar belast wordt. Dit kan gezondheidsklachten veroorzaken, zoals lage rugklachten.
Trillingen. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
In nagenoeg alle machines, apparaten en voertuigen worden trillingen opgewekt. Er wordt onderscheid gemaakt tussen hand- en armtrillingen door het vasthouden van handgereedschappen en lichaamstrillingen door zitten of staan op of in een trillende machine of voertuig. Trillingen kunnen gezondheidsschade, hinder en/of onveiligheid veroorzaken en bovendien vermoeidheid. Trillingen kunnen onder andere zenuwafwijkingen, bot- en gewrichtsaandoeningen veroorzaken. Lichaamstrillingen kunnen rugklachten en hernia’s veroorzaken. Er is een nieuwe Europese norm voor trillingen met actiewaarden en grenswaarden. Dat kan inhouden dat minder lang met trillende apparaten gewerkt kan worden. Bij overschrijding van de actiewaarden moeten er maatregelen getroffen worden om verdere blootstelling te beperken, zoals alternatieven werkmethoden, andere arbeidsmiddelen, persoonlijke bescherming, onderhoud van de arbeidsmiddelen of het beperken van de blootstellingstijd. Bij overschrijding van de grenswaarde moet het werk zelfs meteen stilgelegd worden.
Trillingen. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
In nagenoeg alle machines, apparaten en voertuigen worden trillingen opgewekt. Er wordt onderscheid gemaakt tussen hand- en armtrillingen door handgereedschappen en lichaamstrillingen door zitten of staan op of in een trillende machine of voertuig. Trillingen kunnen gezondheidsschade, hinder en/of onveiligheid veroorzaken en bovendien vermoeidheid. Trillingen kunnen onder andere zenuwafwijkingen, bot- en gewrichtsaandoeningen veroorzaken. Lichaamstrillingen kunnen rugklachten en hernia’s veroorzaken. Roken versterkt het vaatvernauwende effect waardoor de kans op klachten toeneemt bij een blootstelling aan trillingen.
Trillingen. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
Bijna alle machines, apparaten en voertuigen veroorzaken trillingen. Bij handgereedschappen is er sprake van hand- en armtrillingen. Bij zitten of staan op of in een trillende machine of voertuig is er sprake van lichaamstrillingen. Trillingen kunnen gezondheidsschade veroorzaken: zenuwafwijkingen, bot- en gewrichtsaandoeningen, rugklachten en hernia’s. Daarnaast kunnen ze hinder, onveiligheid en vermoeidheid veroorzaken.
Trillingen en schokken. (Arbocatalogus - Bloembollenteelt en handel)
In nagenoeg alle machines, apparaten en voertuigen worden trillingen opgewekt. Er wordt onderscheid gemaakt tussen hand- en armtrillingen door het vasthouden van handgereedschappen en lichaamstrillingen door zitten of staan op of in een trillende machine of voertuig. Trillingen kunnen gezondheidsschade, hinder en/of onveiligheid veroorzaken en bovendien vermoeidheid. Trillingen kunnen onder andere zenuwafwijkingen, bot- en gewrichtsaandoeningen veroorzaken. Lichaamstrillingen en schokken kunnen rugklachten en hernia’s veroorzaken. Er is een nieuwe Europese norm voor trillingen. Dat kan inhouden dat minder lang met trillende apparaten gewerkt kan worden. Er zijn actiewaarden, grenswaarden en een overgangssituatie.
Tweewielige trekkers. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Tweewielige trekkers worden vooral ingezet bij maaien, frezen, spitten en vegen. Werken met deze trekkers kan gevaarlijk zijn omdat de gebruiker gemakkelijk in contact kan komen met bewegende delen. Andere risicovolle aspecten zijn: lawaai en trillingen, uitlaatgassen en lichamelijk belasting.
Uitlaatgassen. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Blootstelling aan uitlaatgassen van tuin- en parkmachines kan leiden tot gezondheidsklachten. De blootstelling is afhankelijk van de omstandigheden, o.a. de brandstof, het verbrandingsproces, de apparatuur (zelfrijdend of handgedragen), de afstand tussen de persoon een de uitlaat, de windrichting, enz.
Uitlaatgassen. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Bij proefdraaien in de werkplaats of warmdraaien van machines is er kans op inademen van uitlaatgassen. Blootstelling aan uitlaatgassen kan leiden tot gezondheidsklachten. De blootstelling is afhankelijk van de omstandigheden, o.a. de soort brandstof, het verbrandingsproces, de apparatuur (zelfrijdend of handgedragen), de afstand tussen de persoon en de uitlaat, de luchtverplaatsing, enz.
Uitlaatgassen en dampen van brandstoffen. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
Blootstelling aan schadelijke stoffen bij het gebruik van brandstoffen zoals dampen en uitlaatgassen kan leiden tot gezondheidsklachten door inademing. De blootstelling is afhankelijk van de brandstof, het verbrandingsproces, de apparatuur (zelfrijdend of handgedragen), de afstand tussen de persoon en de uitlaat, de windrichting, enz. Hier wordt ingegaan op de handgedragen en niet-zelfrijdende apparatuur met een benzinemotor als krachtbron.
Uitmesten en instrooien van strostallen. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
Met enige regelmaat worden strostallen handmatig uitgemest met een riek. Vaak gaat het om stallen waarin schapen of kalveren in groepen gehuisvest zijn en om eenlingboxen. Na het uitmesten wordt stro in balen aangevoerd, losgemaakt en over de stal verdeeld. Dit is vaak handwerk. Hierbij kan sprake zijn van stofbelasting.
Valgevaar van vlieringen en hooizolders. (Arbocatalogus - Pluimveehouderij)
Op vlieringen en hooizolders brengen openingen in de wanden en de vloeren het risico op vallen met zich mee.
Valgevaar van vlieringen en zolders. (Arbocatalogus - Bloembollenteelt en handel)
Op vlieringen en zolders brengen openingen in de wanden en de vloeren het risico op vallen met zich mee.
Valgevaar van vlieringen en zolders. (Arbocatalogus - Akkerbouw en vollegrondsteelt)
Op vlieringen en zolders brengen openingen in de wanden en de vloeren het risico op vallen met zich mee.
Valgevaar van vlieringen, hooizolders, terrassen en in mestputten. (Arbocatalogus - Paardenhouderij)
Op vlieringen en hooizolders brengen openingen in de wanden en de vloeren en open zolders het risico op vallen met zich mee. Ook aanwezige mestputten kunnen valgevaar opleveren en ernstig letsel veroorzaken.
Veilig werken bij grondverzetmachines (grondwerker). (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Grondverzetmachines zijn voor meer klussen inzetbaar, zoals voor het verwijderen van de deklaag, het maken van ontgravingen, het laden van vrachtwagens en dumpers, het plaatsen van buizen en dergelijke. Risico’s voor grondwerkers die in de directe omgeving van machines werken, zijn: geraakt worden door (onderdelen van) de machine of bedolven raken. Zie ook Werken in putten en sleuven. Men kan ook tijdens het werk in aanraking komen met verontreinigde grond of water, zie hiervoor Verontreinigde grond en (grond)water. Raadpleeg bij hijswerk: Hijswerkzaamheden.
Veilig werken langs de weg. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
Verkeer kan het werken langs de openbare, langs boswegen en langs bospaden gevaarlijke maken. Er worden bomen gerooid, bomen gesnoeid, bermen gemaaid en er worden tijdelijk in- en uitritten ingericht. Dit kan gevaar opleveren voor wie het werk uitvoert én voor de gebruiker van de openbare ruimte. Bij het treffen van maatregelen moet rekening worden gehouden met de eigenschappen van de weg, de gebruiksintensiteit en de eisen van de wegbeheerder en/of de opdrachtgever. Mogelijke maatregelen zijn markeren, afzetten en afsluiten.
Veilig werken met accu's. (Arbocatalogus - Tuinzaadbedrijven)
Bij het laden en installeren van accu's gebeuren veel ongelukken. Bij werkzaamheden aan de elektrische installaties van auto's en werktuigen ook. Met als mogelijke gevolgen: ernstig letsel aan ogen en huid en brandwonden. Mogelijke oorzaken zijn: de vorming van waterstofgas boven de accu tijdens en aan het einde van de laadperiode. Een vonk kan een explosie veroorzaken. kortsluiting tussen de plus- en minpool met een metalen voorwerp. Dit voorwerp kan binnen enkele seconden tot meer dan 100 °C worden verhit. Als een dergelijke kortsluiting plaatsvindt via een ring (sieraad ) of een horlogebandje kunnen zeer ernstige brandwonden ontstaan.
Veilig werken met accu's. (Arbocatalogus - Glastuinbouw)
Bij het laden en installeren van accu's gebeuren veel ongelukken. Bij werkzaamheden aan de elektrische installaties van auto's en werktuigen ook. Met als mogelijke gevolgen: ernstig letsel aan ogen en huid en brandwonden. Mogelijke oorzaken zijn: de vorming van waterstofgas boven de accu tijdens en aan het einde van de laadperiode. Een vonk kan een explosie veroorzaken. kortsluiting tussen de plus- en minpool met een metalen voorwerp. Dit voorwerp kan binnen enkele seconden tot meer dan 100 °C worden verhit. Als een dergelijke kortsluiting plaatsvindt via een ring (sieraad ) of een horlogebandje kunnen zeer ernstige brandwonden ontstaan.
Veilig werken met de bosmaaier. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
Werken met een bosmaaier kan gevaarlijk zijn. Denk aan contact met draaiende delen en wegslingerend materiaal. Andere gevaren zijn: lawaai en trillingen, lichamelijke belasting, uitlaatgassen en stof.
Veilig werken met de tweewielige trekker. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
Ondeskundig gebruik van tweewielige trekkers kan lichamelijk belasting en letsel tot gevolg hebben. Het feit dat veel werkzaamheden worden uitgevoerd op taluds, slootkanten, steile hellingen of moerassige ondergrond maakt het extra risicovol. Andere aspecten die de gezondheid kunnen schaden zijn geluid, trillingen en uitlaatgassen.
Veilig werken met een kleine shovel. (Arbocatalogus - Paardenhouderij)
Het werken met een shovel, bobcat of wiellader kan gevaarlijk zijn. De meest voorkomende risico's zijn: aanrijdingen, afvallende lading en kantelgevaar. Kantelgevaar ontstaat vooral bij het rijden met een geheven bak, last (balen stro, kuilvoer) of het hijsen van loshangende lasten. Als de spoorbreedte kleiner wordt, neemt het kantelgevaar toe. Pas vooral op! Met de grote balen stro en kuil/ voordroogbalen.
Veilig werken met messen. (Arbocatalogus - Tuinzaadbedrijven)
In dit blad wordt beschreven hoe zoveel mogelijk gezondheidsrisico’s kunnen worden voorkomen door maatregelen te nemen. De genoemde maatregelen zijn afgestemd op de wettelijke eisen. Ook komen de genoemde maatregelen overeen met de huidige stand van de techniek en sluiten ze aan bij de verplichtingen van werkgevers en werknemers om op een gezonde en veilige manier het werk te doen. In dit arboblad is het minimumniveau voor de persoonlijke beschermingsmiddelen beschreven. Organisaties kunnen ervoor kiezen hier in positieve zin van af te wijken. Gezondheidsrisico’s kunnen ontstaan door ongevallen door snijden met het mes. Om het risico te verkleinen kunnen verschillende maatregelen worden getroffen o.a.: alleen persoonlijke beschermingsmiddelen voor zien van CE-merk aanschaffen, alleen voorgelicht en geïnstrueerd personeel de werkzaamheden den laten verrichten, medewerkers van juiste persoonlijke beschermingsmiddelen voorzien.
Veilig werken met stap- en trainingsmolens. (Arbocatalogus - Paardenhouderij)
Het werken met een stap/trainingsmolen kan gevaren veroorzaken. Stap/trainingsmolens kunnen op zichzelf gevaarlijk zijn of dat worden door veroudering of slijtage. Soms worden stap/trainingsmolens gewijzigd of zelf gemaakt, waarbij de gevolgen voor de veiligheid soms onvoldoende bekend zijn bij betrokkenen.
Veiligheid in de omgang met paarden. (Arbocatalogus - Paardenhouderij)
Een paard is een kuddedier. In de omgang dient rekening te worden gehouden met zijn natuurlijke instincten en reflexen. Denk hierbij aan schrikken en het vluchtgedrag dat hier een gevolg van kan zijn. In de kudde heeft een paard een leider, of is zelf de leider (meestal een leidende merrie). Als begeleider/verzorger/ruiter moeten wij de leider zijn. Dit betekent duidelijk en consequent zijn in de omgang met het dier. Bij twijfel neemt het paard het initiatief over. De begeleiding van hengsten vraagt een bijzondere aanpak en is alleen geschikt voor professionals, die gewend zijn met hengsten om te gaan.
Veiligheid op het gezinsbedrijf waar de loonwerker werkt. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
Werkzaamheden, zoals gras of maïs inkuilen, mest uitrijden of oogsten, worden uitgevoerd met moderne en grote machines. Deze werkzaamheden kunnen gevaarlijk zijn voor personen die in de buurt zijn van deze machines. Vooral kinderen vinden de machines interessant en zullen ze graag willen zien. Zij kunnen dan op plaatsen komen die voor de chauffeur of machinist moeilijk te overzien zijn. Samen met de agrariër is de loonwerker verantwoordelijk voor de veiligheid van personen tijdens het werk.
Veiligheid van kinderen. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Als er een grote machine op bedrijf is, komen kinderen graag even kijken. Als kinderen op plaatsen komen die voor de chauffeur of machinist moeilijk te overzien zijn, kunnen er ongelukken gebeuren.
Ventilatoren. (Arbocatalogus - Bloembollenteelt en handel)
Als ventilatoren niet goed zijn afgeschermd, kunnen draaiende delen ernstig letsel veroorzaken. Bij schoonmaken van ventilatoren op hoogte bestaat valgevaar.
Ventilatoren. (Arbocatalogus - Paardenhouderij)
Als een ventilatorsysteem op hoogte wordt schoongemaakt kan degene die hem schoonmaakt door het dak of van het dak vallen. Als een ventilator niet of onvoldoende wordt schoongemaakt, bestaat het risico op brand. Als iemand ongewild in aanraking komt met de ventilator kan dat letsel tot gevolg hebben.
Ventilatoren. (Arbocatalogus - Pluimveehouderij)
Als een ventilatorsysteem op hoogte wordt schoongemaakt kan degene die hem schoonmaak door het dak of van het dak vallen. Als een ventilator niet of onvoldoende wordt schoongemaakt, bestaat het risico op brand. Als iemand ongewild in aanraking komt met de ventilator kan dat letsel tot gevolg hebben.
Ventilatoren. (Arbocatalogus - Varkenshouderij)
Als een ventilatorsysteem op hoogte wordt schoongemaakt kan degene die hem schoonmaak door het dak of van het dak vallen. Als een ventilator niet of onvoldoende wordt schoongemaakt, bestaat het risico op brand. Als iemand ongewild in aanraking komt met de ventilator kan dat letsel tot gevolg hebben.
Ventilatoren. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
Als een ventilatorsysteem op hoogte wordt schoongemaakt kan degene die hem schoonmaakt door het dak of van het dak vallen. Als een ventilator niet of onvoldoende wordt schoongemaakt, bestaat het risico op brand. Als iemand ongewild in aanraking komt met de ventilator kan dat letsel tot gevolg hebben.
Verontreinigde grond en (grond)water. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Het werken in of met verontreinigde grond en verontreinigd (grond)water is aangemerkt als “werk met een bijzonder risico”. Hiervoor moet o.a. een V&G plan zijn opgesteld. Bodemonderzoek bepaalt de veiligheidsklasse (T&F) waarbij een onderverdeling is gemaakt in: basisklasse betreffende de giftigheid van de verontreiniging 1T, 2T, 3T voor de brandbaarheid 1F en 2F. Voor CMR stoffen; Carcinogene- (asbest, benzeen), Mutagene- (benzeen, chroomverbindingen) en Reprotoxische stoffen (cadmium, kwik) geldt een apart regime (Arbobesluit Hoofdstuk 4 afdeling 2). De werkwijze van het onverwacht aantreffen van mogelijke verontreinigde grond is beschreven in “Graven bij kabels leidingen en buizen”.
Verplaatsen en ophangen van zadels. (Arbocatalogus - Paardenhouderij)
De ruimte in de zadelkamers op manegebedrijven is vaak beperkt. Vaak worden er drie tot vier zadels boven elkaar opgehangen. Hierbij wordt vaak boven schouderhoogte getild. In pensionstallen beschikken de paardeneigenaren vaak over een eigen zadelkast.
Verplaatsen van wrak en dood vee. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
Op elk veebedrijf komen ziektes voor waardoor dieren niet meer zelf op hun poten kunnen staan of dood gaan. Het verplaatsen van een hulpeloos of dood dier is lichamelijk erg belastend. De inrichting van de stal en de aanwezige hulpmiddelen bepalen in belangrijke mate de zwaarte van de klus.
Verstoppingen en storingen oplossen en machines onderhouden. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Machines kunnen verstopt raken of andere storingen geven. Tijdens onderhoudswerkzaamheden wordt ook aan draaiende machines gewerkt. Zet altijd eerst de aandrijving af, wacht tot draaiende en/of bewegende delen stil staan en los daarna het probleem op. Anders kunnen er ongelukken met ernstige en soms fatale afloop gebeuren.
Vierwielige trekkers. (Arbocatalogus - Tuinzaadbedrijven)
Trekkers worden in combinatie met werktuigen ingezet voor verschillende werkzaamheden. Werkzaamheden in een moderne trekker met veiligheidscabine zijn veilig. Risico's ontstaan bij: het aankoppelen van werktuigen, deelname aan het verkeer en werken op taluds en hellingen.
Vierwielige trekkers. (Arbocatalogus - Bloembollenteelt en handel)
Trekkers worden in combinatie met werktuigen ingezet voor verschillende werkzaamheden. Werkzaamheden in een normale moderne trekker met veiligheidscabine zijn relatief veilig, zo lang de chauffeur in de cabine blijft zitten en er geen mensen in de directe omgeving zijn. Gevaarlijke werkzaamheden zijn: het aankoppelen van werktuigen, deelname aan het verkeer.
Vierwielige trekkers. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Trekkers worden in combinatie met werktuigen ingezet voor verschillende werkzaamheden. Werkzaamheden in een moderne trekker met veiligheidscabine zijn veilig. Risico's ontstaan bij: het aankoppelen van werktuigen, deelname aan het verkeer en werken op taluds en hellingen.
Vierwielige trekkers. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Trekkers worden in combinatie met werktuigen ingezet voor verschillende werkzaamheden. Werkzaamheden in een normale moderne trekker met veiligheidscabine zijn relatief veilig, zo lang de chauffeur in de cabine blijft zitten en er geen mensen in de directe omgeving zijn. Gevaarlijke werkzaamheden zijn: het aankoppelen van werktuigen, deelname aan het verkeer en werken op taluds en hellingen.
Vierwielige trekkers (2 assige) (veiligheid). (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
Trekkers worden in combinatie met werktuigen ingezet voor verschillende werkzaamheden. Werkzaamheden in een normale moderne trekker met veiligheidscabine zijn relatief veilig, zo lang de chauffeur in de cabine blijft zitten en er geen mensen in de directe omgeving zijn. Risico's bij het werken met trekkers kunnen zijn: lichamelijk letsel, fysieke belasting, door trillen, schokken en belastende werkhoudingen zie zittend werk chauffeur en machinist.
Vloeibare meststoffen. (Arbocatalogus - Glastuinbouw)
Om goede teeltresultaten te behalen wordt o.a. gebruik gemaakt van vloeibare meststoffen. Het gebruik van meststoffen kan bij onjuiste toepassing leiden tot gezondheids- en veiligheidsrisico’s. Vaak worden de risico’s van het werken met vloeibare meststoffen onderschat. In onverdunde vorm kunnen deze stoffen ernstig letsel veroorzaken, zoals chemische brandwonden, oogletsel en onherstelbare schade aan de luchtwegen. En wanneer twee verschillende stoffen bij elkaar worden gebruikt, kunnen zeer giftige gassen vrijkomen met als gevolg een gezondheidsrisico of bij vermenging spontane ontploffingen.
Vloeibare stikstof. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
Op veel graasdierbedrijven wordt gebruik gemaakt van stikstofvaten om genetisch materiaal (rietjes, embryo's) te bewaren voor inseminatie. De toepassing en transport van diepvriessperma vraagt extra aandacht. Het op een veilige wijze vervoeren van stikstofvaten (cryo houders) in de auto is een belangrijk aandachtpunt op het gebied van veiligheid. Het grootste risico voor vervoer over de weg is het verdampen van de vloeibare stikstof in het voertuig. Hierdoor ontstaat gebrek aan zuurstof voor de bestuurder en mogelijke inzittenden, met als gevolg het bewusteloos raken en het eventueel binnen enkele minuten overlijden door verstikking in het voertuig.
Vloeibare stikstof op hengstenhouderijen. (Arbocatalogus - Paardenhouderij)
Op hengstenhouderijbedrijven (dekstations) wordt gebruik gemaakt van stikstofvaten om genetisch materiaal (rietjes, embryo's) te bewaren voor inseminatie. De toepassing en transport van diepvriessperma vraagt extra aandacht. Het op een veilige wijze vervoeren van kleine stikstofvaten (cryo-houders) in de auto van veearts of hengstenhouder, is een belangrijk aandachtpunt op het gebied van veiligheid. Het grootste risico voor vervoer over de weg is het verdampen van de vloeibare stikstof in het voertuig. Hierdoor ontstaat gebrek aan zuurstof voor de bestuurder en mogelijke inzittenden, met als gevolg het bewusteloos raken en het eventueel binnen enkele minuten overlijden door verstikking in het voertuig.
Werkdruk en ongewenste omgangsvormen. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
Stress op het werk komt ook in de bos- en natuursector voor. Door een hoge werkdruk in piekperiodes bijvoorbeeld, of omdat er meer werk moet worden gedaan dan was ingecalculeerd. Maar ook door slechte omgangsvormen of een vervelende werksfeer, waarin slecht wordt gecommuniceerd en er irritaties of zelfs ruzies zijn. Daarnaast kunnen persoonlijke factoren een rol spelen, zoals een zeer sterke betrokkenheid bij het werk of omstandigheden thuis die er voor zorgen dat mensen minder aan kunnen dan normaal. Werkstress kan ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid veroorzaken, vooral als het lang duurt of er verschillende factoren tegelijk een rol spelen. Medewerkers die last krijgen van werkstress functioneren steeds minder goed (vermindering productiviteit) en kunnen op den duur uitvallen (langdurig ziekteverzuim, uittreding uit bedrijf/branche). Organisaties moeten hun medewerkers beschermen tegen uitval als gevolg van stress. Behalve ongewenste omgangsvormen binnen de organisatie kunt u ook te maken krijgen met agressie en geweld van externen. Meer informatie hierover vindt u in het hoofdstuk agressie en geweld.
Werkdruk/werkstress. (Arbocatalogus - Glastuinbouw)
Werkdruk kan leiden tot werkstress. Werkstress is de reactie op de situatie waarin wat het werk vraagt niet in balans is met wat iemand aan kan. Dit kan op den duur leiden tot klachten van psychische, lichamelijke aard. De sector wordt gekenmerkt door veel eenzijdige en kortcyclische taken, het verschil tussen opleiding en uitvoeren van ingewikkelde taken vanwege de technologische ontwikkelingen en mogelijk aanwezige structurele werkdruk. Daarnaast wordt de stijl van leidinggeven als belangrijk knelpunt genoemd.
Werken bij en langs het water. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Werken langs of bij het water brengt risico’s met zich mee. De medewerker kan vallen, struikelen of onwel worden en te water raken. Een machine kan kantelen of wegglijden, waardoor de chauffeur bekneld kan raken onder de machine of in het water terecht kan komen. Voor werken op het water; raadpleeg de arbocatalogus Mechanisch Loonwerk: “Werken op of aan het water”. Bij werken op hellingen en taluds; raadpleeg "Werken op taluds en hellingen". Bij werk in de buurt van de openbare weg; raadpleeg "Werken langs de weg".
Werken bij verschillende weersomstandigheden. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Bij buitenwerkzaamheden kunnen klimaatomstandigheden zorgen voor onveilige of ongezonde situaties. Denk bijvoorbeeld aan onweer, harde wind, sneeuw en gladheid die voor een onveilige situatie kunnen zorgen. Of werken in de felle zon, dat voor een ongezonde hoeveelheid UV straling kan zorgen als je je niet goed beschermd.
Werken in de nabijheid van hoogspanningsmasten en hoogspanningskabels. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Het werken in de buurt van hoogspanningsmasten of –kabels is veilig maar kan levensgevaarlijk zijn. Elektrocutiegevaar ontstaat door het aanraken van elektriciteitskabels door machine maar ook door het te dichtbij komen (overslag). Let op: Er staat ook hoogspanning op de leidingen van trein, tram en trolleys banen.
Werken in putten en sleuven. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Bij het werken in bouwputten en sleuven kunnen gevaarlijke situaties ontstaan door het inkalven van taluds en het bezwijken van grondkerende constructies. Welke maatregelen moeten worden genomen om dit te voorkomen, is sterk afhankelijk van de te benutten ruimte en de samenstelling van de grond. Ook de hoogte van het grondwaterpeil is een belangrijke factor. In de put of sleuf kunnen door lekkages gassen en dampen verzamelen die zwaarder zijn dan lucht. In sommige gevallen moet het werken in putten en sleuven daarom beschouwd als het ‘werken in besloten ruimtes’. Dan zijn extra maatregelen nodig. Meestal wordt bij deze werkzaamheden gewerkt met machines, soms in de directe nabijheid ervan. Hoe dit veilig kan gebeuren wordt behandeld bij veilig werken bij grondverzetmachines en hijswerkzaamheden. Bovendien kunnen er leidingen en kabels op de locatie aanwezig zijn en kan er sprake zijn van vervuilde grond.
Werken langs de weg. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Werken in de openbare ruimte kan gevaarlijk zijn. Mogelijke maatregelen zijn: markeren, afzetten of afsluiten. Verschillende partijen zijn verantwoordelijk voor de veiligheid: de opdrachtgever, de wegbeheerder, de aannemer of uitvoerend bedrijf en de medewerker. Voor het realiseren van een veilige werkplek en omgeving zijn goede afspraken tussen de verschillende partijen nodig.
Werken langs de weg. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Werken in de openbare ruimte kan gevaarlijk zijn. Mogelijke maatregelen zijn: markeren, afzetten of afsluiten. Verschillende partijen zijn verantwoordelijk voor de veiligheid: de opdrachtgever, de wegbeheerder, de aannemer of uitvoerend bedrijf en de medewerker. Voor het realiseren van een veilige werkplek en omgeving zijn goede afspraken tussen de verschillende partijen nodig.
Werken met de hogedrukreiniger. (Arbocatalogus - Paardenhouderij)
Werken met de hogedrukreiniger brengt een hoge lichamelijke belasting met zich mee. Deze wordt veroorzaakt door de trillingen van de lans en door het opvangen van de terugslagkracht van de lans. Op paardenhouderij bedrijven is het werken met een hogedrukspuit beperkt . Op de meeste bedrijven wordt de hogedrukspuit 1 tot 2 keer per jaar intensief een dag gebruikt tijdens een grote “natte” schoonmaak van de stallen.
Werken met de hogedrukreiniger. (Arbocatalogus - Varkenshouderij)
Het werken met de hogedrukreiniger brengt een hoge lichamelijke belasting met zich mee. Deze wordt veroorzaakt door de trillingen van de lans en door het opvangen van de terugslagkracht van de lans.
Werken met de hogedrukreiniger. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
Het werken met de hogedrukreiniger brengt een hoge lichamelijke belasting met zich mee. Deze wordt veroorzaakt door de trillingen van de lans en door het opvangen van de terugslagkracht van de lans.
Werken met de hogedrukreiniger (< 250 bar). (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Het werken met een hogedrukreiniger brengt een hoge lichamelijke belasting met zich mee. Deze wordt veroorzaakt door de trillingen van de lans en door het opvangen van de terugslagkracht van de lans. Ook ontstaat schadelijk geluid als gevolg van de waterstraal op het af te spuiten materiaal. Een ander gevaar is de kracht van de waterstraal. Als het lichaam geraakt wordt door een hoge druk vloeistofstraal, dringt deze diep in het lichaam door.
Werken onder warme omstandigheden. (Arbocatalogus - Tuinzaadbedrijven)
In dit blad wordt beschreven hoe, bij werken in hitte, zoveel mogelijk ongevallen en lichamelijk klachten kunnen worden voorkomen. De combinatie van hitte en vocht stelt hoge eisen aan hart en bloedvaten. Gevolgen van te grote hitte kunnen zijn: • Huidaandoeningen zoals jeuk en blaasjesuitslag. • Hittekramp (kramp in de spieren) ontstaat wanneer we door zweten teveel zout verliezen. • Hitteoedeem, ophoping van vocht in onderhuids weefsel, ontstaat door overmatige vaatverwijding in de huid. • Hitte-uitputting door inspanning. Dit gebeurt wanneer het lichaam door inspanning is vermoeid en de lichaamstemperatuur fors is toegenomen. Het stoppen van de inspanning zorgt ervoor dat men onwel kan worden. Tekenen van hitte-uitputting zijn: - bleekheid - vochtig gezicht - duizeligheid - misselijkheid - hoofdpijn - onstabiele loop Deze tekenen hoeven niet allemaal tegelijkertijd op te treden. • Hittesyncope ontstaat wanneer er onvoldoende doorbloeding is naar de hersenen; flauwvallen is het gevolg. Teveel bloed moet worden gebruikt in de huid om zweten mogelijk te maken. Dit gaat meestal gepaard met hoofdpijn, misselijkheid en diarree. • Een hitteberoerte is het meest ernstige effect. Dit gebeurt als de inwendige temperatuur van het lichaam boven de 41 graden komt. Bijbehorende verschijnselen: rode en droge huid, krampen, stuiptrekkingen en verlies van bewustzijn. • Daarnaast neemt bij verminderde concentratie de kans op ongelukken toe. Het gevaarlijke van hitte is dat sommige lichamelijk reacties hierop zo geleidelijk ontstaan, dat u deze niet meer voelt aankomen. Bij omgevingstemperaturen vanaf 32 graden kunnen de eerste gezondheidsklachten optreden, en gaat het lichaam merkbaar minder goed functioneren: van verminderde concentratie tot hoofdpijn en soms flauwvallen. Vanaf circa 35 graden, bij een luchtvochtigheid van 50% of hoger, lopen mensen een zeer reële kans op hitte stress indien ze grote lichamelijke inspanningen plegen. Bij temperaturen van 40 graden of hoger, bestaat een onaanvaardbaar risico op ernstige gezondheidsklachten. Om het risico te verkleinen kunnen verschillende maatregelen worden getroffen, o.a. juiste voorzieningen, goede organisatie werkzaamheden, toepassen tropenrooster, juiste werkleding
Werken op hoogte. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Bij snoeiwerk aan bomen, gevelbeplantingen en hagen en bij het aanleggen en onderhouden van daktuinen wordt op hoogte gewerkt. Vallen van hoogte is een belangrijke oorzaak van letsel.
Werken op hoogte. (Arbocatalogus - Boomteelt en Vaste plantenteelt)
Bij snoeiwerk aan bomen wordt soms op hoogte gewerkt. Vallen van hoogte is traditioneel een belangrijke oorzaak van letsel.
Werken op hoogte. (Arbocatalogus - Fruitteelt)
Bij snoeiwerk aan bomen of het plukken van fruit wordt soms op hoogte gewerkt. Vallen van hoogte is traditioneel een belangrijke oorzaak van letsel.
Werken op hoogte. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
Werken op hoogte bij de verzorging van bomen is specialistenwerk. In bos en natuur wordt daarbij meestal gewerkt met hoogwerkers, klimlijnen en ladders. De werkzaamheden in bos en natuur in en rond bomen die op hoogte worden verricht zijn o.a. het snoeien, vellen, knotten of uitkleden (het in stukken naar beneden halen) van bomen, en het ophangen van vogelkasten. Belangrijke gevaren bij deze werkzaamheden zijn: Het vallen van hoogte, hetzij bij het werken op hoogte zelf, hetzij bij het klimmen of afdalen; Het ongecontroleerd vrijkomen van houtspanning (vooral bij zaagwerkzaamheden), waarbij door wegspringend hout een gevaarlijke situatie kan ontstaan. Vallende voorwerpen (o.a. takken) en het werken met draaiende machines. Zie ook lichamelijke belasting bij het werken met een motorkettingzaag en veilig werken met een motorkettingzaag.
Werken op hoogte met de hoogwerker. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Het werken met een hoogwerker is veilig als de hoogwerker en de medewerker in de hoogwerker niet om kunnen vallen. Zorg daarom voor hoogwerkers en materiaal dat aan de veiligheidseisen voldoet en zorg voor voldoende kennis.
Werken op hoogte met de rolsteiger. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Een goede rolsteiger kan uiterst onveilig zijn als hij niet goed is opgebouwd, of goed wordt gebruikt. Door het opbouwen vakkundig uit te voeren en alle veiligheidsvoorschriften in acht te nemen, kan je veilig met de rolsteiger werken.
Werken op hoogte met de werkbak. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Een werkbak mag alleen bij kortdurende en incidentele werkzaamheden gebruikt worden. Denk aan het vervangen van tl-buizen in de loods of het schoonmaken van de goot. Een werkbak kan bevestigd zijn aan de lepels van de heftruck, de verreiker of shovel. Het spreekt voor zich dat er alles aan gedaan moet worden om valgevaar te voorkomen. Volg daarom de aanwijzingen nauwkeurig op en neem geen onnodige risico’s.
Werken op hoogte met ladders en trappen. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Een val van een ladder of trap geeft ernstige verwondingen. Daarom is het zaak dit te voorkomen. Onder een ladder verstaan we draagbaar klimmaterieel, bestaande uit ladderbomen, sporten en beslag. Onder trappen verstaan we draagbaar klimmaterieel met een vaste lengte, bestaande uit stijlen (bomen) en (platte) treden. De trap kan zijn voorzien van een platform (bordestrap).
Werken op hoogte op het kasdek. (Arbocatalogus - Glastuinbouw)
Door de steeds hogere kassen en smalle goten vormt werken op hoogte een veiligheidsrisico waardoor ernstige ongevallen kunnen ontstaan. Deze ontstaan als men het evenwicht verliest tijdens lopen in de goot en door het glas (onvoldoende draagkracht) en naar beneden valt. Op het kasdek worden de volgende werkzaamheden verricht.
Werken op hoogte op het kasdek. (Arbocatalogus - Bloembollenteelt en handel)
Door de steeds hogere kassen en smalle goten vormt werken op hoogte een veiligheidsrisico waardoor ernstige ongevallen kunnen ontstaan. Deze ontstaan als men het evenwicht verliest tijdens lopen in de goot en door het glas (onvoldoende draagkracht) en naar beneden valt. Op het kasdek worden de volgende werkzaamheden verricht.
Werken op of aan het water. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Worden de werkzaamheden vanaf de wal of slootkant uitgevoerd, dan heb je te maken met een talud en natte of zachte bodems. Het gevaar van uitglijden is groot. Ook als je werkt vanaf een boot of ponton, kun je eenvoudig wegglijden, omdat deze nat en modderig worden, of door schommelingen van boot of ponton. Naast het risico om in het water terecht te komen is er het risico om bij vallen terecht te komen op objecten, die zich in het water bevinden. Te water raken kan ook gebeuren door het kantelen van de machine. Hierdoor kan je bekneld raken.
Werken op taluds en hellingen. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Werken op taluds en hellingen brengt gevaren met zich mee. Als de machine kantelt of wegglijdt, kan de chauffeur bekneld raken of in het water terecht komen. Langdurig werken op een talud of helling kan zorgen voor een scheve houding in de machine. Dit kan lichamelijk belastend zijn voor de chauffeur en andere personen die handmatig apparatuur werken, zoals een tweewielige trekker of een bosmaaier.
Werken op taluds en hellingen. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
Werken op taluds en hellingen kan risicovol zijn. Zeker als de hellingen nat of drassig zijn. Op een modderige helling met kuilen en gaten is er een kans aanwezig dat een machine kantelt of wegglijdt, en kan de chauffeur of de werknemer bekneld raken of bijvoorbeeld in het water terecht komen. Langdurig werken op een talud of helling kan zorgen voor een scheve werkhouding. Dit kan lichamelijk belastend zijn en gezondheidsklachten veroorzaken.
Werken op taluds en hellingen. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Werken met machines op taluds en hellingen brengt gevaren met zich mee. Als de machine kantelt of wegglijdt, kan de chauffeur bekneld raken onder de machine terecht komen. Langdurig werken op een talud of helling kan bovendien zorgen voor een scheve werkhouding in de machine. Dit kan lichamelijk belastend zijn voor de chauffeur en andere personen die handmatig apparatuur werken, zoals een tweewielige trekker of een bosmaaier. Zie ook “Werken met de bosmaaier – lichamelijke belasting”.
Werkschoeisel. (Arbocatalogus - Varkenshouderij)
Waar veel gelopen wordt, zijn goed passende, stevige (werk)schoenen belangrijk. Ondeugdelijk schoeisel kan vallen, uitglijden en lichamelijke klachten veroorzaken.
Werkschoeisel. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
Waar veel gelopen wordt, zijn goed passende, stevige (werk)schoenen belangrijk. In verband met hygiënemaatregelen (in- en uitslepen van dierziekten) worden vaak zolen met weinig profiel gebruikt. Vooral bij het werken in een natte omgeving waar biologisch materiaal (bijvoorbeeld mest) op de grond ligt, is het risico op vallen groot.
Werkschoeisel. (Arbocatalogus - Pluimveehouderij)
Waar veel gelopen wordt, zijn goed passende, stevige (werk)schoenen belangrijk. Ondeugdelijk schoeisel kan vallen, uitglijden en lichamelijke klachten veroorzaken.
Werkschoeisel. (Arbocatalogus - Bloembollenteelt en handel)
Waar veel gelopen wordt, zijn goed passende, stevige (werk)schoenen belangrijk. Ondeugdelijk schoeisel kan vallen, uitglijden en lichamelijke klachten veroorzaken.
Werkschoeisel. (Arbocatalogus - Akkerbouw en vollegrondsteelt)
Waar veel gelopen wordt, zijn goed passende, stevige (werk)schoenen belangrijk. Ondeugdelijk schoeisel kan vallen, uitglijden en lichamelijke klachten veroorzaken.
Werkschoeisel en uitglijden. (Arbocatalogus - Paardenhouderij)
Waar veel gelopen wordt, zijn goed passende, stevige (werk)schoenen belangrijk. Ondeugdelijk schoeisel kan vallen, uitglijden, verwondingen en lichamelijke klachten veroorzaken. In de paardenhouderij is het gebruik van veiligheidsschoeisel van belang bij de algehele verzorging van de paarden. Denk hierbij ondermeer aan het begeleiden van een paard, hoefverzorging, uitmesten en het rijden met shovel, bobcat, heftruck.
Wielen en banden verwisselen. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Het verwisselen van wielen is fysiek zwaar werk en brengt ook risico's met zich mee. Omdat de wielen zwaar en onstabiel zijn, kunnen ze op personen vallen. Bij het te hard oppompen van de banden bestaat explosiegevaar.
Wielen verwisselen. (Arbocatalogus - Akkerbouw en vollegrondsteelt)
Het verwisselen van wielen is fysiek zwaar werk en brengt ook risico's met zich mee. Omdat de wielen zwaar en onstabiel zijn, komen werknemers soms klem te zitten tussen wiel en voertuig.
Wielen verwisselen. (Arbocatalogus - Bloembollenteelt en handel)
Het verwisselen van wielen is fysiek zwaar werk en brengt ook risico's met zich mee. Omdat de wielen zwaar en onstabiel zijn, komen werknemers soms klem te zitten tussen wiel en voertuig.
Wielen verwisselen. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
Het verwisselen van wielen is fysiek zwaar werk en brengt ook risico's met zich mee. Omdat de wielen zwaar en onstabiel zijn, komen werknemers soms klem te zitten tussen wiel en voertuig.
Wild en overige dieren in de natuur. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
In Nederland komen we als medewerker, zowel op het land als op het water, diverse wilde dieren tegen in de natuursector zoals edelherten, reeen, zwartwild, dassen, otters, marters, vossen, vleermuizen, vogels en nog veel meer dieren. Risico’s voor medewerkers kunnen ontstaan doordat: niet altijd bekend is waar dieren zich kunnen ophouden dieren onvoorspelbaar gedrag kunnen vertonen dieren bepaalde ziekten kunnen overbrengen op mensen.
Zaadstof. (Arbocatalogus - Tuinzaadbedrijven)
In dit arboblad is het minimumniveau voor de persoonlijke beschermingsmiddelen beschreven. Organisaties kunnen ervoor kiezen hier in positieve zin van af te wijken. Gezondheidsrisico’s kunnen ontstaan door blootstelling aan stof via de luchtwegen. Het stof kan endotoxinen bevatten. Endotoxinen zijn onderdeel van de celwand van gramnegatieve bacteriën. Endotoxinen zijn opgebouwd uit eiwitten/ vetten/ lipopolysacharide =LPS. Endotoxinen komen o.a. vrij bij beschadiging of dood van de bacterie. Dergelijke van bacteriën afkomende deeltjes zijn hoofdzakelijk afkomstig van (dierlijke) fecaliën en van gecontamineerd plantaardig materiaal en alom tegenwoordig. Daarom komt beroepsmatige blootstelling aan endotoxinen vooral voor in de agrarische sector en aanverwante bedrijfstakken. Uit elektronenmicroscopische analyses is gebleken dat in veel gevallen sprake is van bacteriële groei in sterk variabele hoeveelheden op de zaden en planten(resten). Dit is vermoedelijk de bron van endotoxinen op zaden. Endotoxinen kunnen acute en chronische gezondheidseffecten veroorzaken: • Ontstekingsreacties: koorts, rillingen, luchtwegklachten zoals droge hoest en kortademigheid. • Langdurige blootstelling aan endotoxinen zou kunnen leiden tot astma, chronische bronchitis en vermindering van de longfunctie. Om het risico te verkleinen kunnen verschillende maatregelen worden getroffen o.a.: schonen en dorsen in aparte ruimtes, goed ontworpen plaatselijke afzuiging, stofzuigers met HEPA-filters gebruiken, geen gebruik maken van perslucht of bezems, stofconcentraties laten meten, medewerkers voorlichten
Zekeren van machines en materieel. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Het vastzetten van de machines en materieel is van groot belang voor veilig transport. Als de lading niet goed vast zit ontstaan gemakkelijk ongevallen door losschietende lading of door verlies van controle over het voertuig.
Zelfrijdende maaimachines. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Het werken met een zelfrijdende zitmaaier (cirkelmaaier, kooimaaier, klepelmaaier) kan gevaarlijk zijn. De bediener kan in aanraking komen met draaiende delen bij onderhoud aan de machine of het opheffen van een storing. Andere gevaren zijn: aangereden worden of met de machine van het talud afglijden en kantelen. Verkeersdeelnemers en omstanders kunnen worden getroffen door materiaal dat door de maaimachine wordt weggeslingerd. Veiligheid is het onderwerp in dit stuk. Afspraken over fysieke belasting en trillingen bij het werk op een zelfrijdende maaimachine tijdens het maaien van plantsoenen zijn te vinden bij Zittend werk.
Zittend werk. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Personen die een zelfrijdende maaimachine, graafmachine, trekker of andere zelfrijdende machine bedienen, zitten langdurig op een machine. Dit is vooral belastend voor de rug en de ledematen. Trillingen en schokken zijn een belangrijke oorzaak van rugklachten. In een goede houding zijn deze beter op te vangen. Het is van belang de werkplek zo in te richten dat klachten zoveel mogelijk worden voorkomen. Ook is het belangrijk dat de machinist of chauffeur (hierna machinist genoemd) over een goede conditie beschikt.
Zittend werk. (Arbocatalogus - Boomteelt en Vaste plantenteelt)
Zittend werk lijkt lichte arbeid, maar doordat langdurig in dezelfde houding wordt gewerkt en/of repeterend werk wordt gedaan, kunnen er wel gezondheidsklachten ontstaan. Er kunnen klachten aan de onderrug, nek, schouder of hand/pols ontstaan. Toch verdient zittend werk de voorkeur boven staand werk. Alleen als grote krachten uitgeoefend moeten worden, met grote voorwerpen gewerkt moet worden of ver gereikt moeten worden, kan het beter zijn om een stawerkplek in te richten (zie staand werk). Van zittend werk is sprake als er meer dan een uur per dag zittend gewerkt wordt.
Zittend werk. (Arbocatalogus - Bloembollenteelt en handel)
Zittend werk lijkt lichte arbeid, maar doordat langdurig in dezelfde houding wordt gewerkt en/of repeterend werk wordt gedaan, kunnen er wel gezondheidsklachten ontstaan. Er kunnen klachten aan de onderrug, nek, schouder of hand/pols ontstaan. Toch verdient zittend werk de voorkeur boven staand werk. Alleen als grote krachten uitgeoefend moeten worden, met grote voorwerpen gewerkt moet worden of ver gereikt moeten worden, kan het beter zijn om een stawerkplek in te richten (zie staand werk). Van zittend werk is sprake als er meer dan één uur per dag zittend gewerkt wordt.
Zittend werk. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Personen die een trekker, graafmachine, shovel of andere zelfrijdende machine bedienen, zitten langdurig op een machine. Dit is vooral belastend voor de rug en de ledematen. Trillingen en schokken zijn een belangrijke oorzaak van rugklachten. In een goede houding zijn deze beter op te vangen. Het is van belang de werkplek zo in te richten dat klachten zoveel mogelijk worden voorkomen. Ook is het belangrijk de machinist of chauffeur (hierna machinist genoemd) over een goede conditie beschikt en voorkomt dat hij/zij overgewicht heeft.
Zittend werk. (Arbocatalogus - Fruitteelt)
Zittend werk lijkt lichte arbeid, maar doordat langdurig in dezelfde houding wordt gewerkt en/of repeterend werk wordt gedaan, kunnen er wel gezondheidsklachten ontstaan. Er kunnen klachten aan de onderrug, nek, schouder of hand/pols ontstaan. Toch verdient zittend werk de voorkeur boven staand werk. Alleen als grote krachten uitgeoefend moeten worden, met grote voorwerpen gewerkt moet worden of ver gereikt moeten worden, kan het beter zijn om een stawerkplek in te richten (zie staand werk). Van zittend werk is sprake als er meer dan een uur per dag zittend gewerkt wordt.
Zittend werk chauffeur. (Arbocatalogus - Bloembollenteelt en handel)
Personen die een trekker bedienen, zitten langdurig op een machine. Dit is vooral belastend voor de rug en de ledematen. Trillingen en schokken zijn een belangrijke oorzaak van rugklachten. In een goede houding zijn deze beter op te vangen. Het is van belang de werkplek zo in te richten dat klachten zoveel mogelijk worden voorkomen. Ook is het belangrijk dat de chauffeur over een goede conditie beschikt.
Zittend werk chauffeur. (Arbocatalogus - Melkvee en graasdieren)
Langdurig zittend werk komt in de graasdierhouderij vooral voor bij bedrijven die hun ruwvoerwinning zelf uitvoeren. Dit is vooral belastend voor de rug en de ledematen. Trillingen en schokken zijn een belangrijke oorzaak van rugklachten. In een goede houding zijn deze beter op te vangen. Het is van belang de werkplek zo in te richten dat klachten zoveel mogelijk worden voorkomen. Ook is het belangrijk dat de chauffeur over een goede conditie beschikt.
Zittend werk chauffeur. (Arbocatalogus - Akkerbouw en vollegrondsteelt)
Personen die een trekker bedienen, zitten langdurig op een machine. Dit is vooral belastend voor de rug en de ledematen. Trillingen en schokken zijn een belangrijke oorzaak van rugklachten. In een goede houding zijn deze beter op te vangen. Het is van belang de werkplek zo in te richten dat klachten zoveel mogelijk worden voorkomen. Ook is het belangrijk dat de chauffeur over een goede conditie beschikt.
Zittend werk chauffeur. (Arbocatalogus - Boomteelt en Vaste plantenteelt)
Personen die een trekker bedienen, zitten langdurig op een machine. Dit is vooral belastend voor de rug en de ledematen. Trillingen en schokken zijn een belangrijke oorzaak van rugklachten. In een goede houding zijn deze beter op te vangen. Het is van belang de werkplek zo in te richten dat klachten zoveel mogelijk worden voorkomen. Ook is het belangrijk dat de chauffeur over een goede conditie beschikt.
Zittend werk chauffeur. (Arbocatalogus - Fruitteelt)
Personen die een trekker bedienen, zitten langdurig op een machine. Dit is vooral belastend voor de rug en de ledematen. Trillingen en schokken zijn een belangrijke oorzaak van rugklachten. In een goede houding zijn deze beter op te vangen. Het is van belang de werkplek zo in te richten dat klachten zoveel mogelijk worden voorkomen. Ook is het belangrijk dat de chauffeur over een goede conditie beschikt.
Zittend werk chauffeur en machinist. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
Langdurig zittend werk komt in de bos- en natuursector voor bij personen die een bosbouwtrekker, maaimachine, graafmachine, harvester of andere machines bedienen. Dit werk is vooral belastend voor de rug en de ledematen.Trillingen en schokken zijn een belangrijke oorzaak van rugklachten. In een goede zithouding zijn deze beter op te vangen. Het is van belang dat de machinist of chauffeur (hierna machinist genoemd) over een goede conditie beschikt.
Zoönosen, beroepsgerelateerde infectieziekten en insectenbeten en -steken. (Arbocatalogus - Bos en Natuur)
Sommige ziektes kunnen overgaan van dier op mens. Deze ziektes worden zoönosen genoemd. Medewerkers in het groen kunnen gestoken of gebeten worden door een wesp, horzel, blinde vlieg, bij, hommel, teek of vleermuis. Ook kunnen ze in contact komen met de brandharen van de eikenprocessierups. Daarnaast kan er door een kleine huidverwonding een infectie ontstaan zoals tetanus of hepatitus B. Speciale risico’s zijn toxoplasmose, leptospirose, hantavirus, hondsdolheid, ziekte van Lyme, vossenlintworm en Q-koorts. De schadelijke gevolgen voor de gezondheid kunnen variëren van licht tot ernstig. Hoewel de kans op besmetting met de vossenlintworm in Nederland nog klein is, kunnen de gevolgen groot zijn. Aandacht voor preventie van zoönosen en tijdige behandeling bij incidenten is daarom van belang.
Zoönosen, beroepsgerelateerde infectieziekten en insectenbeten en -steken. (Arbocatalogus - Mechanisch loonwerk)
Ziekten die overgaan van dier op mens worden zoönosen genoemd. Mensen kunnen gestoken of gebeten worden door bijvoorbeeld wespen, bijen, hommels, teken, vleermuizen, enz.. Ook kunnen ze contact hebben met de brandharen van de eikenprocessierups. Daarnaast kan er door een kleine huidverwonding een infectie ontstaan zoals tetanus en hepatitis B, door contact met dode dieren of ontlasting. Denk ook aan plaagdierwering en –bestrijding. Ratten en muizen kunnen drager zijn van besmettelijke ziekten. Speciaal risico is de ziekte van Lyme door een tekenbeet. De schadelijke gevolgen voor de gezondheid kunnen variëren van geen klachten tot ernstige klachten. Zorg dat u gezond blijft en ken de risico’s van zoönosen.
Zoönosen, beroepsgerelateerde infectieziekten en insectenbeten en -steken. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Ziekten die overgaan van dier op mens worden zoönosen genoemd. Mensen kunnen gestoken of gebeten worden door bijvoorbeeld wespen, bijen, hommels, teken, vleermuizen, enz. Ook kunnen ze contact hebben met de brandharen van de eikenprocessierups. Daarnaast kan er door een kleine huidverwonding een infectie ontstaan zoals tetanus en hepatitis B, door contact met dode dieren of ontlasting. Denk ook aan plaagdierwering en –bestrijding. Ratten en muizen kunnen drager zijn van besmettelijke ziekten. Speciaal risico is de ziekte van Lyme door een tekenbeet. De schadelijke gevolgen voor de gezondheid kunnen variëren van geen klachten tot ernstige klachten. Zorg dat u gezond blijft en ken de risico’s van zoönosen.
Zwangerschap en arbeid. (Arbocatalogus - Bloembollenteelt en handel)
Tijdens en vlak na de zwangerschap lopen vrouwen en het ongeboren kind extra risico’s. Deze risico’s kunnen in de openteelten onder andere samenhangen met de lichamelijke belasting, de blootstelling aan gevaarlijke stoffen, trillingen en lawaai.
Zwangerschap en arbeid. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Tijdens en vlak na de zwangerschap lopen vrouwen en het ongeboren kind extra risico’s. Deze risico’s kunnen in de groene sector onder andere samenhangen met de lichamelijke belasting, de blootstelling aan gevaarlijke stoffen, trillingen en lawaai.
Zwerfvuil opruimen. (Arbocatalogus - Hoveniers en Groenvoorziening)
Tot de taken van de hovenier of groenvoorziener behoort het bijhouden van openbaar groen. Het opruimen van zwerfvuil kan risico’s met zich meebrengen. Voorbeelden die niet onder zwerfvuil vallen zijn o.a. kadavers, chemisch afval, asbest en grof vuil. Je kunt “verrast worden” door scherpe voorwerpen als glasscherven, gebruikte injectienaalden en dergelijke. In combinatie met het vuil is er kans op infecties of besmetting. Als bij het opruimwerk niet de juiste beschermende maatregelen worden genomen, kan dat leiden tot gezondheidsklachten.